شما اینجا هستید: Homeتحلیلتحریم های ایالات متحده آمریکا :پیامد ها و راهکار ها

تحریم های ایالات متحده آمریکا :پیامد ها و راهکار ها

اکبرمختاری:مدرس علوم سیاسی و کارشناس مسائل آمریکا

سوال 1 .تاثیر تحریم های ایالات متحده و به ویژه تحریم های نفتی بانکی بر وضعیت کشور و مردم  چه می تواند باشد؟  جنابعالی چشم انداز تاثیر  این تحریم ها را چگونه ارزیابی می کنید؟

پاسخ :تحریمهای نفتی و بانکی سخت ترین بخش تحریمهای آمریکا علیه ایرانست.در دوران پیشا برجام تاثیر اصلی تحریمها بهنگام قطع سوئیفت و کاهش فروش نفت ایران تا یک میلیون بشکه خودش را نشان داد.معتقدم پیش از شروع تحریم های نفتی و بانکی تاثیر پردامنه آنها بر اقتصاد ایران صورت گرفت. سه برابر شدن قیمت ارز در بازار آزاد و کاهش کم سابقه ارزش ریال را میتوان از تاثیرات تحریمهای پساخروج ترامپ دانست.تاثیر تحریمها در پس از سیزده آبان بیشتر در دو حوزه کاهش نرخ رشد اقتصادی و افزایش تورم از یکسو و از سوی دیگر افزایش ناامیدی نسبت به آینده خواهد بود.

سوال 2. رویکرد حاکم بر سیاست خارجی ایران، تا چه حد در شکل گیری وضعیت کنونی جمهوری اسلامی ایران در عرصه روابط منطقه ای و بین المللی تاثیرگذار بوده است؟ آیا چنین رویکردی در آینده قادر به تامین منافع ملی ما خواهد بود؟

پاسخ: جمهوری اسلامی در گام اول روند دفاع و مقاومت در برابر سیاستهای تحریمی ترامپ را در پیش خواهد گرفت و روندهای سیاسی در داخل ایران و آمریکا را پیگیری خواهد کرد.حاکمان ایران تا زمانیکه تحریمها سبب واکنشهای پرشدت توسط مردم نسبت به تحریمها و فشار به سیستم نشود روند فعلی یعنی همکاری با پنج منهای یک را ادامه خواهند داد لیکن اگر خطر حیاتی سیستم را تهدید کند ممکنست راه حلهای جایگزین از جمله مذاکره موردی را نیز امتحان کند

سوال 3 . آیا می توان از وجود یک استراتژی مشخص نزد ایران برای مدیریت اقتصادی کشور سخن گفت؟ بنظر شما با توجه به وضعیت اقتصادی کشور و آغاز دور دوم تحریم های آمریکا، متناسب ترین استراتژی پیش روی دولت و میزان تاثیر گذاری آن چه می تواند باشد؟

پاسخ : در شرایط فعلی دو نگاه در مورد وضعیت بد اقتصادی کشور وجود دارد: بخشهایی که بیشتر منتقد دولت روحانی نیز هستند براین باورند که سهم ایرادات داخلی در شکل گیری مشکلات اقتصادی داخلی بیش از تحریمهاست و در برابر رییس جمهور و حامیان دولت بیشتر روی اثر تحریمها در شکل گیری وضعیت بد اقتصادی فعلی مانور میدهند.این درحالیست که شخصا من به تاثیر نسبتا مساوی دو عامل ضعفهای داخلی و تحریمهای ظالمانه امریکای ترامپ در شکل گیری وضع اقتصادی فعلی ایران را معتقدم.زمزمه بازگشت مجددتحریمها از پیش از آغاز سبب ساز شکل گیری فضای روانی منفی نسبت به آینده اقتصادی کشور گردید و جو روانی منفی کاملا ضد ثبات اقتصادی و در بلند مدت سبب افزایش ناامیدی و خروج سرمایه ها از کشور میشود همانی که در پایان سال نودوشش شدت گرفت.
متاسفانه تاکنون استراتژی مشخص و بلندمدتی در برابر چگونگی برخورد با تحریمها ارائه نشده است.تلاش در جهت شکل گیری وفاق جمعی و وحدت ملی با در کنار هم قرار گرفتن تمامی جریانات فکری عاشق ایران میتواند به عبور کم هزینه تر از بحران فعلی کمک کند

سئوال 4. بطور کلی متحدان  ایران مثل چین و روسیه و اتحادیه اروپا  تا چه میزانی می توانند  به ایران در دور زدن تحریم ها کمک نمایند؟

پاسخ:اروپا و چین و روسیه میتوانند از نظر سیاسی در شرایط سخت تحریمها به ایران کمک کنند ولی در حوزه اقتصادی این کمک با مشکلات جدی روبرو خواهد بود.اگرچه دولت های اروپایی میکوشند که ساختارعملیات بین بانکی ایجاد کنند که بتواند در برابر قطع کامل سوئیفت موثر افتد لیکن هنوز خروجی عملی از تلاش اروپاییان دیده نشده و در برابر نیز باید این واقعیت غیر قابل انکار را پذیرفت که شرکت های اروپایی بدلیل غیردولتی و فراملیتی بودن صرفا به خواسته های دولت های متبوع خویش تمکین نخواهند کرد و آنچه برای آنها در اولویتست منافع بلند مدت شرکتست نه همراهی با دول اروپایی در جهت ادامه همکاری اقتصادی با ایران.البته در این میان چین و روسیه و اروپا میتوانند با ادامه خرید نفت از ایران و مراوده کالا با کالا بخشی از نیازهای ضروری ایران را تامین کنند

سئوال 5. با توجه به همزمانی مشکلات اقتصادی،زیست محیطی و اجتماعی،راهکارهای عملی و پیشنهادی  جنابعالی برای برون رفت کشور از بحران های پیش رو چیست ؟

پاسخ:اگر بدانیم چه میخواهیم به تبع آن راهکارهای متفاوت و قابل اعتنا در برابرمان قرار خواهد گرفت.برای مقابله با تحریمهای آمریکای ترامپ، راهکارهایی در دو بعد خوش بینانه و بدبینانه مطرحست.در بعد خوش بینانه، اینکه قبل از پایان دوران ترامپ ایران و آمریکا مذاکره مستقیم کنند لیکن دشواری فعلی این راهکار اینست که چگونه میتوان به توافق با رییس جمهوری که یکبار توافقی نسبتا جامع و بین المللی را کنار نهاده اعتنا کرد و امیدوار بود.و راه حل بدبینانه،خروج ایران از برجام بعنوان پیامی مهم به جامعه جهانی که حالا که ماندن در برجام دیگر برایم سودی ندارد و در برابر تحریمهای اقتصادی پرشدت، ما هم برمیگردیم و کار خودمان را میکنیم به قصد اینکه در آینده راهی جدید را با برگی جدید بیازماید.لیکن در نهایت براین باورم که راه حلی کم هزینه تر و معقولتر از مذاکره مستقیم طرفین نیست.حال اینکه چه زمانی مذاکره مستقیم فراخواهد رسید یا اینکه با چه رییس جمهوری در آمریکا گفت وگو خواهیم کرد بستگی به این دارد که تا چقدر ج.ا و مردم تاب تحمل تحریمها را داشته و خواهندداشت....

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل