سیاست ایران در فردای پس از انتخابات امریکا:دیدگاه ها و راهکارها(بخش پایانی)

پنجاه و هفتمین نشست تلگرامی گروه مطالعات روابط بین الملل...
تدوین:زهراشریف زاده
جناب دکتر کریمی:
سوال دیگری مطرح شد من واقعا ممنونم از جنابعالی.اجازه بدهید که روی آن فکر کنم.سوال جالبی است ولی کلا ببینید ما خیلی در دانشگاه،کتاب های متعدد راجع به سیستم سیاسی و سیاستگذاری در امریکا،تئوری های مختلف داریم ولی اکنون واقع گرا باشیم .یک گنگ چند نفری بیش نیستند.داماد ترامپ،ترامپ و آقای پمپئو و آن کسانی که از سیاست های آنان پیروی می کنند..کنگره ها هم لابی و فساد مالی و غیره هم هست. شما فکر می کنید به نخبگان باصطلاح تینگ- تنگ ها،مراکز مطالعاتی که بیشترین مراکز مطالعاتی را گوش می دهند. آقای جوزف نای کتابی که اخیرا نوشته  و توصیه کرده به سیاستمداران امریکایی که اخلاق در سیاست خارجی بسیار مؤثر است، رعایت کنید.اخلاقی که حضرت علی (ع)،14 قرن پیش به ما داد امریکایی ها تازه دارند به آن (نخبگان)می گویند و ما هم می بینیم چقدر آقای ترامپ دارد اجرا می کند.
جناب استاد من سخنرانی همایش دموکرات ها و جمهوری خواهان را خواندم.آقای بایدن کمتر از 30 ثانیه صحبت کرد و آقای ترامپ بیش از یکساعت (یک ساعت و ده دقیقه) صحبت کرد.آقای بایدن ترامپ را به آدم کسل،خواب آلود متهم کرد.شما ببینید این واقعی امریکاست .حالا ما تئوری پردازان کنیم  واقعا  یک گنگ هستند  و  ما  هم  باید منتظر  regim change  که  آنها  می گویند  و ما هم بگوئیمGang change White House .
 دکتر نوربخش:
اجازه بدهید من صحبت جناب دکتر کریمی را در آخرین صحبتشان باز مجددا با آن مخالفت بکنم.این هم به این تعبیر است که در دوران انتخابات هر حزب درون امریکا یک platform دارد و درست است که اجزاء کلی این platform  مورد بحث قرار نمی گیرد.نه جناب دکتر اینها همه اش در حقیقت مصرف داخلی ندارد.internal conception ندارد.
Platform است و پلتفرم را هر حزبی می نویسد و این که آقای بایدن اعلام می کند که با شرط وشروطی به برجام برمی گردد.این یک تیزر تبلیغاتی نیست این یک سیاستی است که دموکرات دارد.در مورد اینکه همه کارها را جمهوری خواهان می کنند آنهم من جناب دکتر خیلی با شما موافق نیستم.شما اگر برگردید به این نهادهای بین المللی و کلا به دو تفکر سیاسی در امریکا فکر بکنیم یک تفکر سیاسی در حقیقت لیبرالیزم و تفکر دوم رئالیسم است.اکثر این نهادهای بین المللی برای مذاکره برای آنها را دموکرات ها یا طرز تفکر در حقیقت لیبرالیزم که دموکرات ها بیشتر به آن متألف هستند،ساختند.
جمهوری خواهان خیلی هم وارد جنگ شدند و اگر در حقیقت شما پایان گروگان گیری را در ایران آن را عملی از جمهوری خواهان می دانید آن را نهایت ترس کسانی که سفارت را گرفتند ویا سیاستی که سفارت را گرفت،بگذارید.آنها می دانستند اگر ادامه بدهند به این روال  جنگ جو بودن حزب جمهوری خواه کلا به ایران حمله می شود این است که جمهوری خواهان در این زمینه ها اگر کاری انجام دادندبا خشونت زیادی هم روبرو بوده و همیشه کارکن نبوده است.شما دخالت نظامی بوش را در عراق ببینید،اینها نمونه هایی که می توانیم داشته باشیم .من بازگردم به سوال بعدی که آیا دولت ایران آماده است برای چنین مذاکره ای؟باید خدمت دکتر رضایی باید بگویم که من بحث ام را کرده ام.وبا بحث جناب دکتر میر کوشش کاملا موافقم که در زمانی این دوبت پراگماتیک می شود و می آید پای میز مذاکره اما این مذاکرات نهایی نمی شود بگونه ای نمی شود که ما نهایتا در یک جاده ای حرکت کنیم.همیشه در آن یک چیزی مانده است و مجددا ما را با یک چالشی روبرو می کند.همه اینها به این برمی گردد که ما چطوری نقد گذشته داشته باشیم. بفکر چه تغییراتی درون سیاست خارجی خودمان باشیم و چگونه این تغییرات را که ما دنبال تغییرات هستیم (اگر احساس می کنیم که رفتن ما درون سوریه آن نتیجه ای را که ما می خواستیم نداشت و اکنون می خواهیم روش دیگری را اتخاذ کنیم.
چگونه سر این تغییرات می توانیم با دولت امریکا یا هر کشور دیگری مذاکره کنیم یا اصولا ما چگونه بعد از این تغییرات به نهادهای بین المللی برگردیم.آیا ما دنبال این هستیم که FATF تأییدو تقویت بکنیم آن فقط کسی که پشت سر انجام نشدن آن نبود،فقط مجلس نبود،رهبری نظام پشت سر آن بود.این ها چیزهایی است که به سیاست خارجیما ضربه می زند.ما مادامی که به جمع بندی  در مورد این معاهدات بین المللی نرسیم  ،نهادهای بین المللی وعدم شرکت فعال نمی توانیم خیلی فعال باشیم و جواب من به سوال سوم این است که این کاملا بستگی به این دارد که جناب دکتر رضایی که ما چقدر به دنبال تغییرات در سیاست خارجی خودمان باشیم.
سوال سوم
در صورت مذاکره احتمالی ميان ج.ا.ایران و ایالات متحده آمریکا احتمال دستیابی به توافق را تا چه اندازه محتمل می دانيد؟
 دکتر کریمی:
توافق می تواند بسیار بسیار محتمل باشد من بسیار مثبت هستم اصلا مذاکره هنر می خواهد.من حتی شنیدم حضرت آقا با نفس مذاکره مخالف نیست منتهی چگونه مذاکره کردن و چه کسی مذاکره کند خیلی مهم است.فن مذاکره لازم است .کتابهای بسیار زیاد در مورد مذاکره هست از جمله :"فرانسوی ها چطور مذاکره می کنند" یا حتی امریکایی ها یکی از این گروگان هایشان کتابی نوشته که "ایرانیان چطور مذاکره می کنند".این کتاب ها همه در کتابخانه،دفتر مطالعات هست و خیلی جالب است.این است که ما باید با یک علم بسیار(خانم وندی شرمن اخیرا کتابی نوشته راجع همین برجام) شما بخوانید و ببینید چه مطالب عالی دارد من خیلی نسبت به اینکه نتایج مثبت باشد خوش بین هستم.اصلا باید داشته باشد.کار اساتید،مؤسسات و دانشجویان و نخبگان همین است.پیشگیری از جنگ مذاکره می خواهد ،دیپلماسی می خواهد،شکست دیپلماسی و مذاکره است که به جنک منجر می شود من بسیار خوش بین هستم وبرای همین است که من تقاضا کردم جناب دکتر میرکوشش عزیز لطف کردند ما اکنون فرصت داریم کنکاش کنیم.باید به اجماع برسیم .انشاء الله
یک نکته قابل ملاحظه است و من فکر می کنم مؤثر باشد من فکر می کنم بعد از انتخابات امریکا موضوع مذاکره گره به بعد از انتخابات ما بخورد. چون این دولت رفتنی است و ممکن است پایداری نداشته باشد.نگاه کنند FRESH  یک دولت جدید که بیاید خودش را می خواهد و استحضار دارید که وسط دو دولت مذاکره ممکن است خیلی صحیح نباشد یعنی ما یک تایم تنفسی داریم.
سوال  دکتر میر کوشش:
جناب دکتر کریمی عزیز  نظراتی که شما دارید می گوئید البته مسبوق به سابقه است بسیار نظرات جدید و در نوع خودش قابل توجه است .دکتر عزیز من موافق نیستم که امریکا یا کشور امریکا را گنگ ها هدایت می کنند.اگر بخواهیم این تعبیر را درست بدانیم پس این گنگ ها یک مانیفست هم دارند بنابر صحبت قبلی شما که لیبرال دموکراسی است.
دکتر عزیز چگونه یک گنگ می توانند طوری عمل کنند که بزرگترین اقتصاد دنیا،بزرگترین قدرت نظامی جهان و قدرت فنآوری و حتی قدرت فرهنگی در جهان باشند.مگر گنگ ها می توانند از این کارها بکنند؟چون گنگ بنا بر تعریفش بسیار محدود می توانند عمل کنند و در حد یک کشور نمی توانند باشند بنابرین با این نظر شما من موافق نیستم  ونظر دیگرم این است که دکتر عزیز من معتقدم که حتی آقای ترامپ یا آقای بایدن نیستند که امریکا را هدایت می کنند اما انواع و اقسام اتاق های فکر واندیشکده ها و استراتژی ها در اتاق فکر می ریزند و عملیاتی می کنند و ححتی زیاد ارتباط با رؤسای جمهور کشور چه جمهوری خواه چه دموکرات  ندارد و آن برنامه ها و استراتژی هاست که رئیس جمهور خودش را انتخاب می کند که بتواند آن برنامه ها واستراتژی ها را پیاده کند.
 دکتر کریمی:
من مایلم به نکته 4 و5 در همان چارچوب تئوریک خودم یعنی چارچوب ارائه خودم به نکات مثبت و منفی دموکرات  و مثبت و منفی جمهوری خواهان اشاره کنم.
ببینید مثبت دموکرات ها این است که جنگ نمی کنند توسل به جنگ ندارند ،تنش زدایی می کنند،ایجاد فضای تنفسی می کنند ،بیشتر به داخل می رسند.یک ضرب مثلی در امریکایی ها یا غربی ها هست که می گوید:"دموکرات GOVERN می کنند"حکومت داری می کنند و در جنگیدن تنبل هستند و تنبلی می کنند ولی بر عکس جمهوری خواهان نمی توانند حکومت داری کنند وشما می بینیئ که ترامپ اکنون چه می کند ولی در جنگیدن خیلی جدی هستند.نکات منفی دیگر دموکرات ها این است که قابل اعتماد نیستند و برجام را دیدید،کننده ی کار نیستند بر مبنای همان تئوری من که جمهوری خواهان کننده هستند.آقای دکتر اشاره خوبی داشتند ولی منظور من از کننده مثبت و منفی است یعنی جنگ هم  می کنند .ممکن است با ما جنگ هم بکنند،مثبت نیست ولی کننده اند.نکات منفی دموکرات ها این است که با یک کنگره که مهم است همیشه کنگره در زمان دموکرات ها تفوق بر کاخ سفید دارد .نکته آخر که پنجم است مثبت ومنفی جمهوری خواهان را بخواهم بگویم مثبتش باز هم همان کنندگی و قدرت اجرایی دارند و منفی این است که جنگ طلب هستند به اذهان عمومی داخل خود و بین الملل توجه نمی کنند،روش ماکیاولی می روند ،هدف وسیله را توجیه می کند.شما ببینید در افغانستان ،سوریه،عراق چه کردند؟شخم زدند.
  سوال چهارم
با فرض  دستیابی به یک توافق احتمالی میان ج.ا و ایالات متحده آمریکا پس از انتخابات ماه نوامبر؛ تا چه حد این توافق می تواند پایدار بوده و تداوم داشته باشد؟ ( با توجه به تجربه برجام).
 دکتر کریمی:
بنظر بنده اگر با جمهوری خواهان باشد من معتقدم اگر ترامپ بیاید پایداری بیشتری خواهد داشت ،کننده هستند احمدی نژاد آن طرف هستند مثل اصول گرایان که می توانند انجام بدهند این خیلی مهم است هم شانسی و همسان بودن و همزمان بودن است.مثلا شما ببینید زمان آقای خاتمی بنده ی خدا کننده نبود اما احمدی نژاد بود از این فرصت ها استفاده شد یک موقع می بینید همگونی دولت های ایران وامریکا با هم نیستند ولی اگر در امریکا ترامپ بیاید سرکار و در ایران یک اصول گرا بیاید مثلا مطیع باشد ،به اجماع داخلی معتقد باشد،فراگیر باشد من خیلی امیدوارم.
 دکتر نوربخش:
 جناب دکتر کریمی وقتی احمدی نژاد در این کشور قدرت گرفت آن را هم یکدانه گنگ می دانید که در این کشور حکومت می کرد.وضع امریکا را با همان مقایسه بکنید مگر غیر از این است .یک پوپولیست سرکار می آید وحمایت از بالا می گیرد و در کشور هم حکومت می کند همه نهادهای دموکراتیک را (هر چه در آن زمان ساخته شده بوده است)بهم می ریزد.این اصولا طبیعت نظام های پوپولیستی است هر چه می خواهید امریکا را نام بگذارید.
اما در این کشور تغییر قدرت صورت می گیرد مردم می آیند پای صندوق رأی،رأی می دهند، انتخاب می کنند.دولت دیگر را سرکار می آورند.من از شما سوال می کنم بزرگوار هیچ نقدی نظام و هیچ ارزیابی نظام از دوران احمدی نژاد داشت که یک چنین دولتی مجددا سرکار نیاید؟همین چیزی که در ایران شد؟ حداقل در امریکا اکنون هم جمهوری خواهان معتدل و هم دموکرات ها  از دولت دوران ترامپ ارزیابی  دارند ،بسیج می کنند که این دولت را تغییر بدهند.من از شما سوال می کنم یک چنین شانسی در ایران هست؟بحث اینجاست بله شما می توانید شعار بدهید این دولت گنگستر عوض شود.اما این جواب سوال ما نیست.مشکل ما را این مسئله حل نمی کند.امریکایی ها سیستمی را ایجاد کرده اند که این سیستم از درون خودش می تواند خودش را ترمیم کند.می دانید در سال های پیش سال های 50 مک کارتی در این کشور بوده است .از مک کارتی گذشته اند.از جنبش تعویض گرایی یشکلی گذشته اند وامروز به اینجا رسیده اند.من از شما سوال می کنم آیا چنین مکانیزم هایی درون ایران وجود دارد یا اینکه ما می خواهیم روی سیاست امریکا وسیاست داخلی امریکا متمرکز کنیم.ما در درون کشور چه می کنیم؟ما نظامی که بعد از 40 سال درست کردیم این در زمینه ایجاد نهادهای دموکراتیک به کجا رسیده است؟سیاست خارجی کشور ما چه کسانی این سیاست خارجی را برنامه ریزی می کنند؟آیا این اجماع نخبگان سیاسی کشور ما را دارد یا ندارد؟جناب دکتر کریمی به اینها باید برگشت.
ما می توانیم بنشینیم ساعت ها به سیاست خارجی امریکا و سیاست داخلی آن خصوصا در زمان ترامپ انتقاد کنیم اما اینها مشکلی را برای کشور ما حل نمی کند ما باید به مشکلات خودمان برگردیم.
دکتر میر کوشش:
در مورد سوال چهارم دکتر رضایی عزیز من فکر می کنم در سوال سوم پاسخ دادم اگر مذاکراتی شروع شود  واین مذاکرات  با اراده سیاسی دو طرف باسد بویژه از سمت نظام جمهوری اسلامی باشد به توافق احتمالی دست پیدا خواهد کرد واین توافق زمانی پایدار خواهد بود که از یک طرف در ایران نظام جمهوری اسلامی ایران آن را امضتء کند و از طرف دیگر در امریکا عملیاتی شود و به تصویب کنگره برسد و در سطح بین المللی نیز به تصویب اروپا و کشورهایی مانند چین و روسیه وبه طور اولی به شورای امنیت برسد.با توجه به تجربه برجام اگر این اراده سیاسی از دو طرف باشد به توافقی می رسد که توافق پایداری خواهد بود.
احمدی نژاد به قول آقای دکتر نوربخش گنگ و کننده می دانید،نتیجه 8 سال ریاست جمهوری ایشان را همه می دانند چه فجایعی به بار آورد و چه ضررهای اقتصادی به کشور خورد.800 میلیارد دلار سرمایه کشور معلوم نشد چه شد؟ وبه کجا رفت؟!!! و در رابطه با امریکا و باز کردن افق روابط با امریکا نتیجه چه شد؟ بنظر من باز این دو نظام و این دو شخص قابل قیاس با هم نیستند بخاطر اینکه ترامپ با همه ی هیاهو وبه قول شما خودش را به حماقت زدن که نتیجه همان تئوری MADMAN مرد دیوانه است ولی با همه اینها تابع نظام سیاسی ایالات متحده است وبرنامه ریزی ها واستراتژی هایی که انجام می شود که اصلا قابل مقایسه با اجمدی نژاد و به قول شما گنگ ایشان نیست.
 دکتر کریمی:
دقیقا درست می فرمائید استاد.این مسائل ما اصلا قابل قیاس با امریکانیست برای همین من می خواهم کاندید شوم 1400 و خرد جمعی را عملی کنم.عرض کنم خدمت شما در امریکا من 3 سال بیشتر آنجا نیویورک بودم وسفر هم کردم و چند جا دانشگاه ها رفتم و دعوت هم کرده بودند.
انجا امریکا با چند کشور می جنگید یا تنش داشت و جنس ها ارزان تر می شد و گران نمی شد.اینها را من واقفم و می دانم.ولی اکنون من نمی خواهم به داخل ورود کنم وبه گذشته بپردازم.اساتیدی که نشسته اند، عزیزان دانشجویی که نشسته اند باید یک موتور قوی پوش  آنها را به جلد هل بدهیم.من می خواهم طوفان فکری ایجاد کنم .البته بر اساس منطق و استدلال باشد.به آینده فکر کنیم،فکر کنیم با این پدیده چالش با امریکا چه باید بکنیم؟این را ما باید به آن بپردازیم.اکنون من خیلی احتمال می دهم که ترامپ انتخاب می شود وبهتر هم هست و قابل مذاکره هم هست.منتهی باید فن مذاکره هم باشد .الان شما ملاحظه می کنید همین برگزیت انگلیس،خودشان می گویند روزانه مبالغ هنگفتی خسارت مالی می بینند ولی اینقدر دارند این موضوع را بین اساتید،مؤسسات و اذهان عمومی  چکش کاری می کنند که به اجماع برسند.این ارزش دارد حالا در نکاتی که مننسبت به  جمهوری اسلامی ایران دارم توصیه می کنم عجله اصلا نباید باشد ما اینجا در فرودگاه منتظر بودیم آقای دکتر ظریف ،هیئت شان که زحمت زیاد کشیدند و مثبت برگردند واین اشتباه بود شما باید flexible باشید.
مورد احمدی نژاد را هم ببینید من خودم باز به سیاست هایش معتقد نیستم منتهی مثال زدم واقعا کننده بود حمایت رهبری را بخصوص در ترم اول داشت و می توانست غوغا بکند اما فرصت سوزی شد.بعنوان مثال گفتم جمهوری خواهان کننده اند.به این معنی نیست که کارهای خوب می کنند.جنابعالی دقیقا درست می فرمائید جنگ عراق را آنها انجام دادند.خرابکاری کردند.آقای احمدی نژاد کننده بود.بعضی جاها که صحبت می کنم این آقای اجمدی نژاد را ما باید سعی کنیم مثبت ومنفی او را استخراج کنیم ،قضاوت با مستمعین باشد.آقای احمدی نژاد منفی زیاد داشت ولی می دانید مثبتش چه بود می خواست جلوی فساد و دزدی را بگیرد ونتوانست عمومیت بدهد.کارش قشنگ نبود ولی من فکر می کنم اکنون همه جامعه به طور سیستماتیک فساد در آن رخنه کرده است(خیلی ها هم می گویند سیستماتیک نیست).امروز موردی را گوش دادم که سیستماتیک نیست اما اتوماتیک است .خوب این کار خوب احمدی نژاد بود چون انحصار بود در میان جمع و آن را عمومیت داد وهمه بغض اجتماعی می گوید جمعش کنید.انشاءالله دولت 1400
 دکتر نوربخش
این بحث سوال چهارم و جناب دکتر کریمی را من نمی فهمم کننده یعنی چه؟واین مقایسه ای که بین خاتمی کردند با آقای احمدی نژاد این هم برای من یک چیز مغفولی است.
آقای خاتمی جناب دکتر کریمی مادامی که در این کشور سرکار بود کشور با قرض پایین نیامد.کشور اداره می شد.اینها دلیلی نیست که من انتقادی به آقای خاتمی ندارم.یک مصوبه به شورای منیت امریکا نرفت اما با امدن آقای احمدی نژاد همه این چیزها اتفاق افتاد.نهادهای حکومتی در ایران مانند برنامه وبودجه منحل می شود،بیشترین پول نفت در تاریخ زمان احمدی نژاد به خزانه دولت ریخته می شود.یک حساب سردستی برای این پول نیست.آقای دکتر من واقعا نمی دانم چگونه با بحث های شما می توانم برخورد کنم.در مورد سوال چهارم جناب رضایی خدمت شما عرض کنم من استنباطم این است که یک دولت محافظه کار در ایران پا خواهد گرفت ،شرایط و اوضاع ما شرایط خوبی نخواهد بود.همین الان مجلس را نظاره بکنید و گروهی که درون این مجلس رفته اند.چنین دولتی هم در ایران سرکار می آید برای اینکه نظام اکنون تصمیم گرفته است قدرت را یکدست بکند.یک دولت موازی هم در کنارش داریم .ببینید این دولت موازی در عرصه برای گران کردن بنزین برای بودجه دولت آمد.من استنباطم این است که هسته ی قدرت در ایران محکم و محکم تر می شود و گروه های محافظه کار بیشتر در ایران قدرت می گیرند اگر نهایتا به این جمع بندی نرسند که با دنیای  به هر شکلی  مراوده داشته باشد  ودر سیاست خارجی تغییرات اساسی ایجاد بکند بخاطر اینکه ایران این فرصت های گذشته را ندارد ایران نه در عراق فرصت گذشته را دارد نه در سوریه نه در لبنان نه دریمن دارد.
ما پایان در حقیقت یک دوره هستیم اگر این درسی برای حضرات نباشد ما با مشکلات عظیم تری روبرو خواهیم بود.نمی دانم دوستان می دانند یا نه در همین چند روز آیت الله سیستانی(می دانید که دولت عراق هنوز نتوانسته گروه هایی که از این موشک های کوچک  به محوطه سبز می زنند اینها را کنترل بکند واکنون رو در رو شده است)دولت با این ها رو در رویی بکند.اینها را همه ی ما می دانیم که سیاست های ما در همسایگی ما بشدت تغییر پیدا می کند.عراق یک عراق مستقل خواهد بود. عراقی نیست که (الکاظمی گفته) زیر نفوذ هیچ کشور خارجی دیگری باشد.این بحثی است که من می کنم  بدین معنی است که من امیدوارم بعد از 40 سال سیاست خارجی و تنش در خارج کشور ،این نظام وشخص رهبری به این جمع بندی برسند که پایان یک دوره است وشروع یک دوره ی دیگر است.اگر یک شروعی برای دوره ی دیگر برای کشور ما باشد بنظر من آنچنان فرق نمی کند.من با جناب دکتر کریمی زیاد موافق نیستم که دموکرات یا نمی دانم .....کننده  هستند و آنها نه کننده هستند.
من با این چیزها خیلی موافق نیستم.اگر ایران به این جمع بندی برسد که می خواهد تغییراتی در سیاست های خودش بدهد و با این تغییرات که باید اساسی باشد بتواند با دنیای غرب و امریکا به جمع بندی برسد آنوقت است که می توانیم ببینیم رابطه ی ما و روابط ما به ثباتی دست پیدا می کند اگر چنین نشد اگر کسانی که ما به مجلس فرستادیم و آن کسان را انقلابی خواندیم که از دنیای بیرون خبری ندارند و این کنش ها و تنش ها را می خواهند ادامه بدهند،آنچنان من به آینده ایران امیدوار نیستم.
می بخشید خواستم اینجا در حقیقت جمع بندی خدمت شما داشته باشم اما همه چیز را منوط بر این می بینم که ما چه کار می خواهیم با کشور خودمان بکنیم .دنیا ،دنیای بازی است.دنیا،دنیای این نیست که دائم زیر تهدید یک کشور دیگر باشیم یا نباشیم.به دنیای بیرون نگاه کنید.امریکایی ها چه جنایتی در ویتنام کردند اکنون بهترین رابطه ها را ویتنام در کشور خودشان با امریکا دارند.به بقیه جاها نگاه کنید .این جمع بندی من است.
 دکتر کریمی:
من می روم روی پاسخ 6 و7(ابزارها و چالش های امریکا)
ابزارهای امریکا قدرت نظامی است،عدم حس مسئولیت پذیری چون جمله ای از سیاستمداران نقل شده است که بعضی ها می گویند آلمانی گفته اند وبعضی گفته اند آن را چرچیل گفته است اما گفتنش مهم است.می گوید:"هزینه احترام ،مسئولیت پذیری است"الان امریکا ترامپ بر مبنای قدرت دارد می تازد،احترام ندارد،همین عدم حس مسئولیت پذیری دارد.چالش های امریکا چیست؟ عدم توان یادگیری .الان اروپا منهای انگلیس فکر نمی کنم همراهی داشته باشد،عدم حمایت مجامع بین المللی،جو منفی نسبت به امریکا،اذهان عمومی داخلی و بین المللی .
نکته هفتم ابزارها و چالش های جمهوری اسلامی ایران:ببینید ابزار آن این است که لازم باشد مردم به هر نحوی یک اعتقاد ملی داریم به دفاع ملی ویک مقدار توان نظامی که جسته و گریخته نشان دادیم.ولی چالش های نابسامانی اقتصادی دولت ستیزی مردمی،جامعه دو قطبی که می توانیم درست کنیم.انشاءالله دولت 1400
 دکتر کریمی:
ببینید کننده از این منظر نیست ،کننده بود می توانست، فرصت سوزی کرد استاد ارجمند.من خودم در امریکا بودم  از مقامات امریکا  البته غیر رسمی ها چرا که با رسمی ها نمی توانستم ملاقات کنم،پرسیدم و گفتم شما رسم  ادب تان این است که پاسخ نامه را می دهید چرا جواب نامه احمدی نژاد را ندادید؟گفتند :ما نفهمیدیم چه نوشته است.خوب معذرت می خواهم این حماقت ماست و حماقت دولت وقت بوده است که چنین نامه ای را از حضرت آدم شروع کرده که ظاهرا 16 صفحه بوده و آنها نفهمیدند.کننده بوده ،کرده ولی نتیحه نداشته و درست انجام داده و شناخت نداشته است.
ببینید عزیزان ما در شناخت مشکل داریم شما اگر ندانید سردردتان برای چه هست ولی اگر بدانید این کم خوابی است،میگرن است،افت قند است خوب یک آبنبات می زنید،اب و نبات داغ می زنید ودرست می شود.ما که دائم می گوئیم راهکار،جلسه و همایش(من که همیشه این تابلوها و کلمات را که می بینم می گویم نگاه کن اینها در شناخت مشکل دارند) واینها اگر شناخت داشته باشند راهش آسان است.ببینید ما اجماع  نداریم در اینکه استراتژی امریکا چیست ؟یک تفاوت اصولی بین ما وامریکایی ها این است که آنها اجماع در مورد ما دارند ما در مورد امریکا اجماع نداریم.برویم روی اینها کار بکنیم.
 دکتر نوربخش:
جناب دکتر کریمی ریشه بسیاری از فسادهایی که امروز ما داریم می بینیم در زمان احمدی نژاد شکل گرفته و بر زمین نشسته است.من واقعا نمی فهمم چه کننده ای آقای احمدی نژاد بود؟جناب دکتر میرکوشش گفت 800 میلیارد دلار در طول این 8 سال درآمد نفتی کشور بوده است،قیمت نفت زمان احمدی نژاد به 110 دلار رسید در حالی که زمان خاتمی 9 دلار بود.
جناب دکتر کریمی شما بگوئید این نظام و رهبری چگونه احمدی نژاد را به ارزیابی گذاشتند چه حرفی به احمدی نژاد  برای این سیاست یا آن سیاستش زدند.آقای احمدی نژاد بسیاری از نهادهای سیاسی کشور را به فروپاشی واضمحلال کشید و ریشه بسیاری از فسادهایی که ما درون کشور می بینم .از زمان احمدی نژاد شکل گرفته است.این پول نفت بزرگترین چیزی است که هیچ کس نمی تواند بفهمد این پول کجا رفت؟چه شده ما با این پول چه کار کردیم؟من خیلی تعجب می کنم از کننده بودن آقای احمدی نژاد و بعد مقایسه اش با خاتمی!!!این به این معنی نیست که من به آقای خاتمی انتقاد ندارم اما فکر می کنم این مقایسه ،مقایسه سزاواری باشد.(ببخشید)
 دکتر کریمی:
دکتر جان من می خواهم کاندید ریاست جمهوری 1400 شوم.اجازه بدهید به این موضوع ورود نکنم  که بعد حسابی من را رد می کنند.ولی با شما موافقم.آن کنندگی را توضیح دادم یکبار دیگر گوش بدهید و توجه شود ،پاسخ دادم.
سوال پنجم
همانطور که مستحضرید مکانیسم ماشه از شنبه هفته آینده 30 شهریور( بیستم سپتامبر) فعال خواهد گردید؛ حال در صورت پیروزی احتمالی و مجدد ترامپ در انتخابات ماه نوامبر؛ به راستی دستگاه سیاست خارجی و دیپلماسی ج.ا.ایران چه راهکار و برنامه ای باید در پیش بگيرد؟
دکتر میر کوشش:
ایالات متحده معتقد است که بر مبنای قطعنامه 2231 و مکانیسم ماشه از روز یکشنبه به وقت ایران فعال می شود و در صورتی که مبنا را بر فعال شدن این مکانیسم در حقیقت تمام این موارد مربوط به قطعنامه های قبلی برخواهد گشت وبسیار سختیگرانه تر است نسبت به تحریم های یکجانبه امریکا واین که تا چه حد مورد توافق و تایید کشورهای اروپایی و کشورهای دیگر قرار گیرد. و میزان پای بندی ایالات متحده به اجرای این سیستم  را آینده مشخص خواهد کرد .ولی چیزی که مشخص است این کشور با قدرت اقتصادی،سیاسی و نظامی که دارد به طور یکجانبه می تواند این مکانیسم را فعال کند و از آن حمایت کند و کشورهایی که این مکانیسم را دور بزنند مورد تحریم قرار بدهد بنا براین برای ایران کار سخت تر خواهد کرد.اما دستگاه سیاست خارجی و دیپلماسی جمهوری اسلامی متاسفانه هیچ راهکار وبرنامه ای که همانطور قبلا گفتم ندارد و منتظر وقوع حوادث و روند حوادث است و بر اساس آنها تصمیم گیری و اجرا می کند و هنوز در واقع دیپلماسی فعالی نداریم.با توجه به شرایطی که بر سیستم دیپلماسی ما حاکم است می بینید الان آقای ظریف شرایطی بجود آمده که بازدیدش از اروپا را بخاطر شرایط داخلی  ملغی می کند و بازدیدش را از  آلمان لغو می کند.همه ضرباتی است که به ساختار و بدنه دیپلماسی کشور در حال وارد آمدن است.بدلیل اینکه ما هم هنوز استراتژی و برنامه مشخصی نداریم من در این جا احتمالا در سوال بعدی پاسخ خواهم داد.
 دکتر کریمی:
اگر اجازه بدهید من نکته هشت را (چارچوب ارائه ی صحبتم) راجب نتیجه گیری این است یا مذاکره می شود یا جنگ. اگر جنگ شود باید آمادگی دفاعی داشته باشیم، پایگاه های آمریکایی از دبی، امارات، عربستان، بحرین، قطر و خود اسرائیل و این خاتمه ماجرا می شود. بعضی از اقوام من پیر هستند می گویند ترامپ بیاید تکلیف ما را روشن کند. بی راه نمی گویند.
حالا اگر مذاکره کند، باید روی مذاکره کار کنیم. شما عزیزان و جوانان باید نظر بدهید، مذاکره کنیم، بهانه گیری کنیم. مذاکره کنیم، شرط بگذاریم. مذاکره کنیم، زمان را بکشیم و زمان بخریم. مذاکره کنیم و انعطاف پذیر باشیم. یعنی خیلی کار ها می شود کرد. این برگزیت را من خواهشم این است که پیگیری کنید ببینید انگلیس با 26 کشور اروپایی چه بازی دارد می کند همه را سر کار گذاشته و آن هم منتظر انتخابات آمریکاست که اگر ترامپ آمد یک جوری با اتحادیه اروپایی ببند و اگر نیامد طور دیگر.منتهی این را سیستم نمی گوید.
 دکتر میرکوشش:
جناب دکتر کریمی خرد جمعی حرف خیلی خوبی است و بنظرم کمی آرمان گرایانه است با توجه به اوضاع و شرایطی در سال های گذشته داشته ایم و هم اکنون دارید.بنظر شما در همین دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران  تا چه اندازه خرد جمعی حاکم است واگر حاکم است بگوئید و ما را مطلع کنید؟یا در مورد مبارزه با کووید-19 واقعا در کجای آن خرد جمعی حاکم است که روز به روز این بیماری در کشور وسعت پیدا کرده و اکنون آخرین آمار این است که در ایام تعطیلات 3 برابر شده یا مدارس باز شده و غیره ...اینجا خرد جمعی کجاست؟بنظر من یک مقدار آرمان گرایانه است.البته به شما تبریک می گویم که می خواهید کاندیدا شوید ولی بنظر من تا تغییرات و اصلاحات سیاسی انجام نشود این خرد جمعی مورد نظر شما ره به جایی نخواهد برد.
 دکتر کریمی:
در مورد این سوال من اطلاعات غنی ندارم چون برجام لایه های پنهان زیادی دارد و من اطلاع ندارم و معذورم از پاسخ به این سوال.بعنوان مثال آقای ترامپ می گوید 150 میلیارد دلار به علاوه کشک به ایران داده ایران هنوز نه تکذیب می کند نه تایید می کند.نه می دانیم درست است یا نیست.ایران یکباگفت 10 میلیارد یکبار گفت 15 میلیارد دلار .ولی من امیدوارم همان 150 میلیارد دلار باشد لذا نمی توانم نظر بدهم،معذورم با احترام
 دکتر نوربخش:
در مورد سوال پنجم جناب دکتر رضایی عزیز باید خدمت شما عرض کنم که من نمی خواهم به این سابقه در سازمان ملل  برگردم .شورای امنیت چه اتفاقی افتاد .همه شما مستحضرید اما دو نکته را باید به آن اشاره کرد.کشورهای اروپایی خصوصا سه کشور که دوستان سنتی امریکا بودند(فرانسه،انگلیس و آلمان).اینها به دو دلیل در مقابل امریکا ایستادند و رأی ممتنع دادند.یکی حفظ برجام بود و دیگری در حقیقت حفظ نهادهای بین المللی.
من می خواستم در نامه ای به آقای ظریف بنویسم وقتی شما می گوئید دیپلماسی کشور کار می کند شما منصفانه اعتبار به کشورهای اروپایی دادید؟پیامی که چین و روسیه به امریکا دادند؟کشورهای اروپایی بدنبال در حقیقت مقابله با ترامپ در این رابطه ها بودند که وقتی که یک قرارداد بین المللی امضا می شود.وکشورها در برقراری این قرارداد  دخیل هستند هیچ کشوری آن حق را به خودش بدهد که حمایت سازمان ملل را دارد و حمایت سازمان ملل را پشت سرخود دارد این را نقض بکند.اینها این حرف را به دولت ترامپ می خواستند بزنند و دوم اینکه ترامپ اصولا یکجانبه گراست،اروپایی ها چندجانبه گرا هستند.همه این بحث ها مهم است ترامپ اعتقاد دارد که ماشه را کشیده است و از وسط در حقیقت ماه نوامبر می خواهم مجددا تحریم های سازمان ملل را به ایران تحمیل بکند.
آنتونیو گوترش چند روز پیش اعلام کرد که این حق را به امریکا نمی دهد بخاطر اینکه بقیه اعضا سازمان ملل متحد با امریکا و با فعال کردن پروسه snapback موافق نیستند.این نهایتا بحثی است که درون نهادهای بین المللی شکل خواهد گرفت وبیشتر اروپا را در مقابل قضایا نیست.خطری که کشور ما را بعد از این تهدید می کنند این است که ما یک نظم بین المللی منسجم به آن تعبیر نداریم که به این راحتی بشود کشوری را به دادگاه برد،براحتی بتوانند جلوی کشور را بگیرند.کاری که ترامپ خواهد کرد اگر انتخاب شود و بخواهد فشارها بر ایران زیادتر کند و افزایش دهد کارش این خواهد بود که در آب های بین المللی می تواند کشتی های ایران را متوقف کند.
می تواند در دنیای تحریم ها دست های بیشتری را محدود بکند و دست امریکا را بیشتر باز کند هنوز جا برای آنجاها هست.یا کمپانی هایی که به شکل های مختلف(مخفی) وارد اداوستد هستند و به شکل مخفی نفت می خرند .اینها را بیشتر مورد مؤاخذه قرار بدهد و تحریم ها را پایه هایش را محکم تر بکند.این کارها را می تواند انجام بدهد و این خطری است که بنظر من ایران را تهدید می کند که اگر ترامپ انتخاب شود و ایران وارد مذاکره با دولت ترامپ نشود .ترامپ احساس می کند که این کار را می تواند انجام بدهد ،پروسه ماشه را می تواند فعال بکند و یک مشکلی که ما با دولت ترامپ داریم که این مشکل در درون برجام نیست و یکی از دلائلی که کشورهای اروپایی نخواستند تن به مذاکره دیگری بدهند.این است که در این پروسه فعال کردن snapback رأی بقیه را می خواهد یعنی رأی می تواند وتو شود و روی رأی هم می تواند رأی وتو شود.ترامپ بدنبال مذاکره و بدنبال سرانجامی است که آن کار در برابر ایران راحت تر صورت بگیرد وترامپ سخت دنبال اینکار است . ترامپ می خواهد که درون یک قرارداد دیگر،یکجانبه گرایی کند و این خطری است که ایران را تهدید می کند و این اطلاعاتی که اروپایی ها دارند.الان دارند جلوگیری می کنند.اروپایی ها از کمسیون هایی که بدنبال تحریم هستند در درون سازمان ملل دارند سعی می کنند اجازه ندهند این کمیسیون ها در زیر چتر امریکا فعال شوند .
 دکتر کریمی:
دکتر جان شما درست می فرمائید انشاء الله دولت 1400.یعنی این پیشنهادات و خرد جمعی برای آینده است وباید اجرا شود.انشاء الله
 سوال ششم
با توجه به فعال شدن مکانیسم ماشه و متعاقب آن احیای قطعنامه های شورای امنیت ذیل فصل هفتم منشور از جمله قطعنامه 1929؛ برخورد و تقابل نظامی میان ج.ا.ایران و آمریکا یا متحدین آن در منطقه(خصوصا تحت تاثیر عادی ساز.اکنون دارند جلوگیری می کنند.اری روابط با اسرائیل) پیش یا پس از ماه نوامبر را تا چه اندازه محتمل می دانید؟
 دکتر نوربخش:
در جواب به این سوال من احساسم این است که امریکا مادامی که بتواند اقتصاد ایران را به این شکل فروپاشی بکند،صبر و حوصله بخرج می دهد و وارد جنگ با ایران نمی شود و مقوله ای که الان باید نگرانش بود این مقوله است که اسرائیل هم در گذشته خبرهای نادرستی را بر ضد ایران دامن زده است.این خبرها درست شود و اسرائیل وارد کازار با ایران شود.من این احتمال را می دهم دو تا خطر اینجاست یک خطر این است که اگر ترامپ انتخاب شود به احتمال بسیار زیاد کشورهای عربی منطقه به اسرائیل اجازه خواهند به دلیل داشتن رابطه که در درون این کشورها خصوصا در بحرین پایگاه های نظامی درست کند.می دانید 4 کشوری که اکنون صحبت از آنهاست که با اسرائیل رابطه برقرار بکنند بغیر از سودان،مراکش و دولت عمان و قطر(کشوری که هم پیمان ماست).یک بحث هفته ی پیش آقای مطهری کرده بود که بنظر من بسیار بحث ساده نگرانه نسبت به این قضیه است که ایران باید از عربستان سعودی تشکر کند که عربستان سعودی با اسرائیل رابطه برقرار نکرده است.آقای مطهری نمی داند که رابطه ای که بحرین با اسرائیل برقرار کرده رابطه حمایت شده عربستان سعودی است .بخاطر اینکه کشور بحرین یک کشوری است که اکنون زیر سلطه یا محافظت عربستان سعودی است و اگر چه دولت عربستان سعودی در بعضی زمینه ها با امارات سیاست های خارجی اش فرق می کند.اما بحرین کشوری است که کاملا دنباله رو سیاست های عربستان سعودی است.این در حقیقت خطر اول است.
خطر دوم این بود که اگر اسرائیل وارد جنگ با ایران شد و ایران خواست که حمله موشکی به اسرائیل بکند و این حمله موشکی هم زیاد بود و این را من بارها اعلام کرده ام و بسیاری با من موافق بوده اند و بعضی موافق نبوده اند.
اسرائیل در شکل محدودی از آن دست به یک حمله ی اتمی به ایران خواهند زد درست کاری که امریکا در هیروشیما و ناکازاکی ژاپن کرد.آنها می خواستند جلوگیری کنند از گسترش جنگ نه در حقیقت گوشمالی دادن کشور ژاپن دنبال آن نبودند.حالا خود آن هم یک تئوری است که آیا دنبال آن بودند یا نبودند؟یا می خواستند قدرت امریکا را نشان بدهند تمام این بحث ها را می توان بعدها کرد.لکن به ظاهر این بود.
من نگران دو چیز هستم خاورمیانه ای که اکنون ما داریم می بینیم دارد تغییر می کند.دست اسرائیل برای ائلین باز به شکل نظامی درون منطقه ی ما باز می شود واین بسیار خطرناک است وآنهم با حمایت اعراب و یکی از دلائل بزرگ آنها هم این است که بی ثباتی درون منطقه است.ببینید کشوری که بیشتر از هر کشور درون خاورمیانه تهدید می شود بحرین از طرف ایران است.وکشوری که بیش از هر کشوری درون خاورمیانه در مقابل ایران تهدید است اسرائیل می باشد.آن کشوری که تهدید می شود و آن کشوری که تهدید می کند اینها پهلوی هم قرار گرفته اند.این خطر بسیار بزرگی برای کشور ماستوما باید بنشینیم به سیاست خارجی گذشته خود برگردیم و همه ی اینها را معدول این سیاست های غلط بدانیم ما با این سیاست ها به جایی نرسیده ایم.این سیاست ها ایران را با چالش های بزرگتری در حقیقت  روبور می کند و روبرو کرده و اگر ما ننسینیم و به فکر سیاست خارجی خودمان نباشیم چالش های امنیتی و چالش های منافع ملی در برابر کشور ما بسیار بزرگتر خواهد شد.
 دکتر میر کوشش:
دکتر عزیز فرمودید امریکایی ها هیئت حاکمه اش حداقل دارای اجماع در مورد ایران  هستند در مورد ایران به اجماع رسیده اند؟دکتر عزیز اجماع نتیجه خرد جمعی است و در نتیجه باز نتیجه می گیریم که خرد جمعی بر امریکا حاکم است .بنا براین این گنگ ها نیستند که بر این کشور حکومت می کنند.اکنون همین را در مورد ایران مقایسه کنیدو واقعا ما به خرد جمعی هیچ وقت در ایران نخواهیم رسید و به اجماع نخواهیم رسید چون خرد جمعی وجود ندارد و نتایج بعدی ...
دکتر کریمی:
دکتر جان من برنامه دولت 1400 را نوشتم اگر صلاح بدانید می توانید یک جلسه برای آن بگذاریید و باید روی آن هم کار کنیم چون حالا ما داریم در مورد روز بعد از انتخابات امریکا صحبت می کنیم باید آماده باشیم اما من فکر می کنم بنحوی به دولت 1400 در ایران موکول شود .لذا این هم می تواند بحث خوبی باشد که تقاضا می دهم و خودم هم کاندیدا هستم و شرایطش را دارم و برنامه را هم تدوین کردم.فکر کنم شورای نگهبان این برنامه من را دیده ویکی از شروط کاندیداها گفته باید کاندیداها برنامه داشته باشند.من این برنامه را در زمان سفارتم در نامبیا 2 سال پیش نوشتم.وآن هم انگیزه اش بخاطر این اختلاس ها بود .من آب شدم،من تحقیر شدم،احساس حقارت کردم که شنیدم در کشورم اینقدر فساد است.یک همچنین مسائلی در شأن من وشما نیست.باید به میدان  آمد ،کافی است دیگر کنار گود ننشینیم.
لذا من دارم سعی خودم را می کنم وتقاضا می کنم شما اگر صلاح می فرمائید و لطف می فرمائید و اجازه داشته باشیم در این چارچوب این برنامه 1400 می تواند طرح موضوع باشد.
 دکتر نوربخش:
اجازه بدهید حمایت خودم را از این بحث جناب دکتر میر کوشش اعلام نکنم .ببینید با همه مشکلاتی که کشور امریکا دارد ،کشوری است که در آن آزاد نوشته می شود وشما همین کتاب آخر "وودوارد به نام RAGE" را ببینید حاوی مطالب بسیار بزرگی است.همان کتاب "مری ترامپ" یا "مایکل کوهن" که زودتر از کتاب ترامپ نوشته شد را ببینید اینها به خرد جمعی کمک می کند.درست استآقای ترامپ سرکار است اما همین هاست که به طور انباشته چالش بزرگی را در مقابل او ایجاد کرده است و ایجاد می کند.در کشور ما چنین نیست و با جناب دکتر میر کوشش کاملا موافق هستم.در کشورهای دموکراتیک به هر شکلی که بخواهیم به آن نگاه کنیم سیاست داخلی و سیاست خارجی در اثر اجماع صورت می گیرد."تینگ –تنگ "های مختلفی هستند روزنامه های مختلفی هستند که آزاد می نویسند نقد می کنند.
ما درون کشورمان نه تنها این را نداریم گردش آزاد قدرت را هم درون ایران نداریم یعنی وقتی سیاستی را اتخاذ می کنیم این نه تنها آن سیاست را ما نمی توانیم به چالش بکشیم که آن افرادی که هم این سیاست ها را اتخاذ می کنند به این راحتی نمی توانیم به چالش بکشیم.مشکل ،مشکل ما می باشد.ما مشکلاتمان بسیار زیاد است و خیلی خوب است که به این مشکلات توجه کنیم.
 دکتر میر کوشش:
سوال ششم و مکانیسم ماشه مقداری از آن را در سوال قبلی پاسخ دادم .اگر مکانیسم ماشه فعال شود وایران تحت فصل هفت منشور قرار بگیرد برخورد نظامی میان ایران وامریکا بنظر من به سمت قطعی شدن پیش می رود وبا توجه به شرایطی که اکنون در منطقه حاکم شده است و ورود اسرائیل به منطقه و خلیج فارس واتحادی که با اعراب بسیار سخت خواهد شد و جنگی به ایران تحمیل شود من نمی دانم دکتر کریمی عزیز شما صحبت از شناخت می کنید همین قدرت نظامی جهنمی امریکا نیاز به شناخت دارد واقعا چه نوع جنگی شما ترویج می کنید که ما می توانیم با امریکا انجام بدهیم.بنظر من این چیزها نیاز به شناخت دارد.یا توجه به قدرت اقتصادی و قدرت اقتصادی ما این چه جایی دارد که وارد جنگ دیگری شویم که مسلما در آن برنده خواهیم بود.
آقای ظریف یکبار برگشت و گفت وبه آن اشاره کرد که قدرت نظامی امریکا را که بعدا مورد توبیخ قرار گرفت.بهر حال عادی سازی روابط اسرائیل و اعراب و فعال شدن مکانیسم ماشه شرایط خوبی را برای ایران بوجود نخواهد آورد و هیچ جنگی در منطقه چه جنگ با اسرائیل و جنگ با ائتلاف اعراب در منطقه به نفع هیچ کشوری نخواهد بود وبه نفع ایران هم نخواهد بود.
اگر ما شرایط را به سمت مذاکره و نتیجه گرفتن بر روابط پیش نبریم و از منطقه شروع نکنیم و با امریکا وارد صحبت نشویم راه دیگرش اکنون همانطور که جناب دکتر کریمی گفتند ورود به جنگ است و این جنگ یک جنگ نابرابری خواهد بود که با توجه به شرایط اقتصادی ایران چیزی جز نابودی در پی نخواهد داشت.
 دکتر کریمی:
من امریکا را یک قدرت سخت می دانم نه قدرت نرم .اصلا عقلی در آنجا نیست.نویسنده های امریکایی و اساتید امریکایی گفته است این اقدام ترامپ باعث قدرت گیری امریکا شده است شما این را می دانسد ریچارد هاوس را بخوانید چقدر انتقادی در مورد سیاست های ترامپ می نویسد و می گوید.این مطالب زیاد است که برگشته گفته احترام ایران،قدرت ایران افزایشپیدا کرده است درست است ما درداخل متاسفانه له شده ایم.
 دکتر رضایی مدیر جلسه:
عرض سلام و ادب خدمت اساتید و حضار گرامی دارم.من تشکر ویژه ای از جناب دکتر میرکوشش ،جناب دکتر نور بخش و جناب دکتر کریمی عزیز دارم ونشست فوق العاده ای بود .امیدوارم دوستان راضی باشند.من بسیار زیاد بعنوان یک شاگرد استفاده کردم وبسیار آموختم.تشکر ویژه دارم.دو و سه نکته را می خواستم جسارتا هر چند به عنوان مجری بهتر بود صحبت نمی کردم فقط خواستم نظرم را عرض کرده باشم.
اولا اینکه لیبرال دموکراسی ها را با تمام انتقاداتی که به آن وارد هست و بعضی از انتقادات درست است موفق ترین و کارآمدترین نظام سیاسی بوده که تا به امروز در طول تاریخ تجربه شده است.یعنی ما هیچ نظامی موفق تر از لیبرال دموکراسی نتوانستیم تجربه کنیم.هر جایی که رفته تقریبا کم وبیش موفق بوده است یعنی اگر مقایسه کنیم آن را با  دیگر نظام ها مانند مارکسیسم،سوسیالیسم، فاشیسم و نازیسم ویا نظام های استبدادی می توان گفت لیبرال دموکراسی موفق ترین و کارآمدترین نظام سیاسی بوده است که اکنون هم در غرب وجود  دارد.خوب شاید بخاطر همین لیبرال دموکراسی است که جمعیت عظیم از آسیا و آفریقا سوار کشتی ها وقایق های شکسته می شوند که خودشان را به جهان لیبرال دموکراسی برسانند.پس قطعا نمی توانیم اینجا نگاه بدبینانه صرف به لیبرال دموکراسی داشته باشیم .
نکته بعدی که می خواستم خدمت شما عرض کنم یک سوال ما همیشه پاسخ بدهیم.چیزی نزدیک به 200 دولت در دنیا داریم چیزی در حدود 80 تا 90 درصد این کشورها بالاترین سطح رابطه را با ایالات متحده امریکا دارند و مشکل خاصی را با ایالات متحده ندارند،اعتراضاتی قطعا دارند،انتقاداتی دارند خوب طبیعی است در روابط میان کشورها اختلافاتی وجود دارد.سوال اصلی اینجاست چرا در بین این همه کشورهای دنیا امریکا بر ایران فشار بیاورد؟چرا ایران را باید دشمن بداند؟ آیا ناشی از رفتار خود ما نیست ، ناشی از عملکرد خود مانیست،ناشی  از این نیست که خودمان به دنیا اعلام جنگ کردیم ،خودمان می خواهیم درگیر با دنیا باشیم.به قول آقای ظریف در برنامه تلویزیونی" این مسیری است که خودمان برگزیده ایم".پس بنابراین نباید یکطرفه شماطت بکنیم وبحث را از یک جنبه در نظر بگیریم.این بحث SELFCRITICAL یا خود انتقادی هم بحث واقعا خوبی است باید حتما به آن بپردازیم.این خود انتقادی جای اینکه ما بگوئیم هیچ ایرادی نداریم ودیگر دائم می خواهند با ما بجنگند ودشمن ما هستند مشکل بزرگی است.
نکته سومی که می خواستم خدمت شما عرض کنم در مورد اجماع من متوجه نشدم اکنون چکونه اجماع در داخل بوجود بیاوریم؟جامعه مدنی قوی داریم؟این وضعیت رسانه های ماست!!!وضعیت روزنامه نگاران ما،فعالان حقوق بشر،حالا من زیاد وارد مسائل سیاسی نمی خواهم بشوم.خوب وقتی ما در چنین شرایطی هستیم چگونه می توان اجماع برقرار کرد؟کدام حزبی را داریم که واقعی باشد؟چگونه در چنین شرایطی که جامعه مدنی قوی نداریم،رسانه های آزاد مستقل ملی نداریم،چونه می توان اجماعی را  برای تدوین یک سیاست خارجی کارآمد بوجود آورد.
نکته چهارم اینکه نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران و سیاست خارجی کشور ایران بشدت ایدئولوژیک است که در تحلیل ها نباید آن را فراموش کنیم.در واقع مباحث ایدئولوژیک بر هر چیز دیگری اولویت غیر قابل انکاری دارد.با تشکر
هیئت  تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل