نقش رسانه ها در انتخابات یاست جمهوری آمریکا

 سیامک کاکایی

گروه تحلیل مجله ایرانی روابط بین الملل

 مناظره  تلویزیونی هیلاری کلینتون و ترامپ وواکنش های رسانه ای و سیاسی به آن نشان داد که تبلیغات ریاست جمهوری آمریکا وارد مرحله عملیاتی شده است . صرف نظر از نوع واکنش محافل سیاسی به این مناظره ، آنچه جلب توجه کرده است  نگاه و برداشت افکارعمومی آمریکا از نتایج و شیوه عمل  و استدلال هریک از نامزده درقبال موضوعات مطرح شده در مناظره و میزان تطبیق آن با شرایط موجود این کشورو نوع برداشت ها به سیاست  خارجی آمریکا بوده است . در این میان برداشت رسانه های جمعی به چند و چون مناظره در سمت و سو دادن به بینش مردم است .

رسانه های جمعی امروزه در قامت  دولت های کارآمد ایفای نقش می کنند بدان مفهوم که آنها این قابلیت را دارند که بتوانند در جریان سازی خبر و سمت و سو دادن به نگرش ها و دیدگاههای مخاطبان و افکار عمومی انجام وظیفه کنند .شاید کارکرد رسانه چنین باشد و بخصوص هنگامی که در یک جامعه نیاز به اقبال و یا اقناع افکار عمومی درباره یک پدیده و یا یک رویداد سیاسی باشد نقش ، کارکردی رسانه بیشتر جلوه گر است.

با توجه به این مساله و به طور کلی رسانه های جمعی ( شنیداری ، دیداری و مکتوب و این اواخر نیز شبکه های اجتماعی ) نقش غیر قابل انکاری در هدایت افکار عمومی در رویدادهای مهمی چون انتخابات ، جنگ ، مسائل محیط زیستی و موضوعات بشر دوستانه دارد.

ماکسول مک کومبز از صاحبنظران و اندیشمندان علم ارتباطات و استاد دانشگاه تگزاس امریکا در  کتاب «رسانه‌های جمعی و افکار عمومی»  به بررسی نقش رسانه ها در  انتخابات آمریکا پرداخته است.به اعتقاد وی رسانه های جمعی در ایجاد اولویتهای فکری و تعیین موضوعات مهم و مورد   بحث عامۀ مخاطبان، نقش اساسی ایفا می کنند. نظریۀ مذکور، پیش بینی می کند که اگر موضوعی از نظر زمان و مکان در رسانه ها برجسته شود، می تواند مخاطبان را به این اندیشه وادارد که موضوع مذکور مهم است.

مردم در انتخابات نقشی تعیین کننده خواهند داشت و اینکه آنها چگونه گزارش های جدی رسانه ها در مورد مسائل اصلی را دنبال کرده و واکنش آنها در برابر رفتارهای انتخاباتینامزدها چگونه خواهد بود مهم است. تاریخچه انتخابات ریاست جمهوری در دهه های اخیر نشان می دهد که رای دهندگان توجهی ویژه به گزارش های پخش شده از رسانه ها در مورد مسائل اصلی دارند.

اگر بخواهیم به نقش رسانه ها در انتخابات و به ویژه در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا  بپردازیم لازم است به شاخصه های مهم رسانه ای در پیگیری و هدایت آرا بپردازیم . به ویژه آنکه در آمریکا رسانه های مهم جهانی حضور و فعالیت دارند که بخشی از آنها به غول های رسانه ای شهرت دارند.

به عنوان مثال چند ابرشرکت و کمپانی رسانه ای در آمریکا را می توان به شرح ذیل مورد اشاره قرار داد:

-  کمپانی ان بی سی یونیور سال

-  کمپانی والت دیزنی

-  شرکت تایم وارنر

-  شرکت  ویاکام

-  شرکت سی بی اس

این پرسش همواره مطرح بوده است که رسانه ها چگونه می توانند بر مخاطب و افکارعمومی تاثیر بگذارند که نشانه های این تاثیر نیز جدای از مسائل و رویدادهای سیاسی  می توان حتی در فرهنگ جامعه و فرهنگ مصرف مردم نیز جستجو کرد.

رسانه‌های آمریکایی به هیچ عنوان تا کنون در رقابت‌های انتخاباتی بی‌طرف نمانده‌اند، بلکه  آشکارا از نمایندگانی که ضامن تأمین منافعشان بوده‌‌اند، حمایت کرده‌اند. آشکارترین موارد   این حمایت‌ها را در انتخابات سال 2008 ریاست جمهوری آمریکا می‌توان دید که حمایت‌های بارز رسانه‌ها از «باراک اوباما» در محافل آکادمیک به کرّات مورد بحث قرار گرفت.

اتفاقاتی که در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال 2008 برای باراک اوباما رخ داد،همانند اتفاقاتی بود که در خلال انتخابات سال 2000 برای «جرج دبلیو بوش» اتفاق افتاد. در جریان این انتخابات، رسانه‌های جریان اصلی آمریکا بارها به تلاش برای تحریف حقایق به نفع «بوش» در رقابت با «ال‌گور» متهم شدندبیشتر از آن جنبه که رسانه ها در سمت و سودادن به حمایت از نامزدهای با شانس پیروزی بیشتر پیشتاز بودند.

در ارتباط با انتخابات پیش روی ریاست جمهوری آمریکا بار دیگر کارکرد رسانه ها در  الگو دهی و تجسم گرایش های سیاسی میان رای دهندگان برجسته به چشم می خورد .به عنوان مثال در میان رسانه های مشهور آمریکایی پیداست که روزنامه هایی چون نیویورک تایمز و یا واشنگتن پست و یا شبکه بزرگ و مشهور تلویزیونی فاکس نیوز آشکارا از جمهوری خواهان حمایت می کنند.و همواره تلاش می کنند که در پوشش اجتماعات و گرایشات مردمی به سمت جمهوری خواهان فعال باشند. و در مقابل شبکه های بزرگ دیگری چون سی ان ان نتوانسته اند که تمایل خود نسبت به دموکرات ها را پنهان کنند.

البته نقش و کارکرد تبلیغی، ایجابی و سلبی رسانه ها در انتخابات تنها منوط به آمریکا و انتخابات ریاست جمهوری این کشور نیست ، بلکه این نقش در همگی انتخابات ها در جهان  کارگر است و انتخابات سال گذشته مجلس ایران نشان داد که رسانه های نوظهور و شبکه های اجتماعی نقش موثری دارند. این نقش در سمت و سودادن به افکار عمومی متفاوت است.اول، هنگامی که دولت و حاکمیت به دنبال همسوسازی آفکارعمومی برای تعقیب یک خواسته ای در داخل و خارج داشته باشد که هم پوشانی و تبلیغات مستمر بر دیدگاه مردم تاثیر می گذارد، مانند جنگ عراق، دوم، جریان سازی رسانه ای در جریان انتخابات مهم وتعیین کننده است .

 با این وجود نباید این اصل مهم را درآمریکا نادیده گرفت که نظام انتخاباتی این کشور تابع حزب گرایی است و رسانه ها در ترغیب بخشی از آرای خاکستری و خاموش و ایجاد تهییج موثرند. نظام دموکراسی در آمریکا بسیار قوی است و واضح است که ارکان مختلف قدرت و گروههای ذینفوذ سیاست و منافع خود را  تعقیب می کنند.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل