شما اینجا هستید: Homeسخن سردبیر اقتصاد بیمار ایران نتیجه تحریم های برجام یا سوء مدیریت اقتصادی؟

سخن سردبیر

اقتصاد بیمار ایران نتیجه تحریم های برجام یا سوء مدیریت اقتصادی؟

سیده مسعوده میر مسعودی

این روزها در همه جای ایران صحبت از گرانی کالا های مایحتاج مردم و صعود وحشتناک قیمت ارز و طلا است و مردم در جای جای این مملکت درگیر مسائل اقتصادی فراوان هستند البته در چندین استان ،علاوه براین مشکلات  اقتصادی،مردم درگیر بحران های طبیعی از جمله بحران آب و بحران ریز گردانها و غیره هستند  .
براستی اقتصاد امروز ایران نتیجه تحریم های توافق نامه برجام است که با خروج آمریکا از برجام ،ساختارهای اقتصادی را وارد دست واندازهای سختی کرده است؟
یا حاصل بی تدبیری و سوء مدیریت و فساد در ساختارهای اقتصادی است ؟
در جواب این سوال با بررسی می توان گفت بنظر نتیجه دوم محتمل تر است . با نگاهی به سیستم بانکی ایران در یک دهه اخیر و بوجود آمدن بانک های خصوصی با نام های مختلف، این سوال در ذهن بوجود می آید که چرا دولت  ایران به  سیستم  بانکی کشور اجازه این همه مراکز ذخیره پولی داده است و آیا برای این اقتصاد این همه سیستم ذخیره پولی لازم است؟
در بررسی این موضوع بنظر می رسد  اگر ساختارهای تولیدی کشاورزی و صنعتی و سرمایه گذاری شرکت های خارجی و داخلی در داخل کشور  به وفور بود شاید این سیستم بانکی با این حجم موسسات خصوصی برای ذخیره و ارتقا عملکرد و کارکردها لازم بود  که با کمی پژوهش می توان  دید که این فعالیتهای در این حوزه های اقتصادی از صنعتی گرفته تا کشاورزی و خدماتی،  نه تنها وجود دارد بلکه با سوء مدیریت کارگاه های کوچک فعال هم در یکسال اخیر در حال بسته شدن هستند .
با این مقدمه این تحلیل در پی آن است که عملکرد و سوء مدیریت اقتصادی را ریشه ای دانسته و هم چنین نیاز به راه حل ریشه ای و بنیادی خواهد داشت .  برای حل این موضوع باید مدبران و صاحب نظران اقتصادی با تشکیل میز گردها فکری سلسله وار و بصورت سیستماتیک  تشکیل شوند و بصورت ریشه ای در هر سیستم اقتصادی از پایه تا سطح خدمات از نو پی ریزی کرده و باز تعریف جدیدی با حذف فسادهای منتشر در آن سیستم بکنند و سیستم نظارتی را برروی آن فعال کرده تا چک و بالانس آن سیستم  انجام دهند با این عملکرد ویژه و عملیاتی کردن آن می توانند ملت را از این دریای مشکلات اقتصادی نجات دهند .
از طرفی دیگر آموزش عالی کشور موتور تولید مدرک و دادن ارزشهاو برچسب های دانشگاهی بدون دادن توان مورد قبول  که از درون از دست ومایه های  علمی تهی هستند دست بردارد . موسسات رنگارنگ برای تولید مدرک و بردن توقعات جوانان و صرف هزینه توسط جوانان برای رسیدن به سرابی بنام تحصیلات دانشگاهی تکمیلی دست کم کند و به دنبال تشکیل اتاق های فکر در دانشگاه ها ، برای تعیین تکلیف برای ایجاد حرفه های کلیدی و عملی و حرفه ای برای جوانان مستعد  در هر رشته باشد .
در حال حاضر تحریم های برجام و حتی قبل از برجام ،سیستم اقتصادی کشور مریض بود و در حال حاضر تحریم هافقط سرپوشی برای سوء مدیریت اقتصادی و فساد گسترده مالی در کشور  است البته برجام در یک مقاطعی به نفع اقتصاد ایران بود ولی در حال حاضر هم اکنون آتش بیار اقتصاد ناکار آمد ایران شده است .
فرو پاشی اقتصادی پروسه ای است که به مرور زمان مثل موریانه داخل پایه های اقتصادی را خالی می کند  و نمود خارجی آن همان موضوعاتی است که دولت از روی آنها گذارا می گذرد .
ما هرروز شاهد بالا رفتن ارز و کم ارزش شدن پول ملی ایران هستیم برای حل این موضوع ما نیازی به ارتباط با هیچ کشوری از نظر سیاسی نیستم و نیاز به مدیران دلسوز و کاربلد  در داخل هستیم
سیاست خارجی ما پیش از حد گسترده است باید سیاست خارجی را محدود و در سیاست داخلی بدنبال راه حل ها بگردیم . چین نمونه بارز این سبک سیاست است روابط مسالمت آمیز در حد قابل قبول و سیاست داخلی مخصوصا اقتصادی قوی و غیر قابل رسوخ .
سبک الگوی اقتصادی ژاپن نیز می تواند الگوی مناسبی باشد.
در اینجا موضوع کلیدی در ایران امروز  به جز کارکرد بالا ، زدودن فساد گسترده مالی در تمام سطوح است و من فکر می کنم رمز اصلی پیوند با اقتصاد سالم و بدون فساد می تواند ملت  را از جهنم اقتصادی کنونی برهاند .پیشنهاد من برای دولت ایجاد کار ویژه های اقتصادی کشاورزی و صنعتی و تولیدی  بصورت کاملا جداگانه‌ از کالاهای ضروری مردم تا کالاهای غیر ضروری بصورت فوریتی و ویژه تشکیل شود و در مرتبه اول بدنبال زدودن فساد در عملکردهای اجرای در آن کار ویژه باشد و در ادامه تعریف جدیدی از عملکرد آن گروه و عملیاتی کردن آن با حداکثر توان ایجاد کند که این عمل می تواند جلوی این فروپاشی را بگیرد .
در آخر تاکید می کنم که تصمیم درست  دولت در کنار  عملکردملت می تواند همان تعریف حاکمیت خوب را تداعی کند هم دولت پاسخگو ،شفاف و هم ملت مسئولیت پذیر است .

سیده مسعوده میرمسعودی
سردبیر مجله ایرانی روابط بین الملل
97/7/9