شما اینجا هستید: Homeسخن سردبیراروپا در ایجاد سازو کار های مالی برای دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران بدنبال چیست؟

سخن سردبیر

اروپا در ایجاد سازو کار های مالی برای دور زدن تحریم های آمریکا علیه ایران بدنبال چیست؟

سیده مسعوده میر مسعودی

آیا سازوکار مالی اروپا ؛ مقابله با تحریم های آمریکا علیه ایران است یا نجات تجارت شرکت های کوچک ومتوسط اروپایی با ایران؟ در حالی  روزهای آخر سال 97 را طی می کنیم که هر  چند روز قدرت های اروپایی جلسات پی در پی با تصمیم گیران سیاست خارجی ایران در مورد سازوکار جدیدی در مورد به اصطلاح "دور زدن تحریم های اجرایی آمریکا علیه ایران" و حفظ برجام را پیشنهاد می کنند . در قدم  های اول اروپا برای اجرای این هدف، این پیشنهاد را ارائه داد.
«ژان کلود یونکر»، رییس کمیسیون اتحادیه اروپا در  نشست سران این اتحادیه در صوفیه اعلام کرد  احیا قانون مقابله با تحریم موسوم به «مقررات مسدود سازی )1996( Blocking Statute  را پیشنهاد کرد . یونکر تاکید کرد، این وظیفه اتحادیه اروپا است که از شرکت های اروپایی به ویژه کوچک و متوسط حفاظت کند.
«مقررات مسدود کردن تحریم ها» ماده تبصره قانونی است که اتحادیه اروپا در سال ۱۹۹۶ در پارلمان اروپا به تصویب رساند و آن را اجرایی کرد. اتحادیه اروپا با احیای «مقررات مسدود سازی 1996» می تواند بانک ها و شرکت های اروپایی را که تحریم های امریکا علیه ایران را اجرا کنند مجازات کند.
مقررات مسدودسازی  اتحادیه اروپا، شرکت های این قاره را از همراهی و تبعیت از تحریم‌های آمریکا علیه ایران منع کرده و رأی هیچ دادگاهی را برای اعمال مجازات‌های بالقوه آمریکا علیه شرکتهای اروپایی که با ایران رابطه تجاری برقرار کنند، به رسمیت نمی‌ شناسد.این قانون اما تاکنون درباره ایران استفاده نشده و دولت‌های اروپایی به آن بیشتر به عنوان یک "سلاح سیاسی "در برابر آمریکا می‌نگرند تا قانونی برای تنظیم کردن معاملات با ایران، زیرا مفاد آن مبهم بوده و اجرای آن دشوار است.
"پاسکال دلکومینت" Pascal Delkumint مدیرعامل آژانس صادرات بلژیک می گوید: اروپا می تواند با استفاده از «مقررات مسدود کردن تحریم ها» به شرکت های اروپایی تضمین لازم را برای ماندن در ایران بدهد. این مقررات می توانند عامل مهمی در حفظ برجام و منافع اقتصادی اروپا در ایران باشند.
در ادامه همین مسیر و تقلای اروپا برای حفظ ارتباط با ایران یا به اصطلاح حفظ برجام  ،روز پنجشنبه، ۱۱ بهمن (۳۱ ژانویه)، شبکه خبری ان‌دی‌آر آلمان، با اعلام این خبر گفت که کانال مالی اتحادیه اروپا برای ایران "ابزار حمایت از مبادلات تجاری - اینستکس" نام دارد و سه کشور اروپایی امروز مدیریت و تامین مالی آن را برعهده گرفته‌اند.هدف از ایجاد این کانال مالی ویژه، دادن امکان به شرکت‌های اروپایی برای تجارت با ایران بدون نیاز به استفاده از مجاری متعارف مالی است که به خاطر تحریم‌های آمریکا علیه جمهوری اسلامی ارتباط خود را با ایران محدود کرده‌اند.قرار است سازوکارجدید در فرانسه به ثبت برسد و اداره آن را آلمان برعهده بگیرد و هر سه کشور منابع مالی آن را تامین کنند. هنوز نحوه کار و چگونگی استفاده از ترتیبات جدید و چگونگی دسترسی به آن اعلام نشده است اما آنچه قطعی است اینکه در مبادلات آن از دلار آمریکا استفاده نخواهد شد.هر سه کشور اخیراز امضاکنندگان توافق‌هسته‌ای با ایران - برجام - هستند که ایالات متحده در ماه مه سال گذشته میلادی از آن خارج شد و برنامه‌ریزی برای ایجاد این سازوکار جدید طی چند ماه گذشته ادامه داشته است.انتظار می‌رود تشکیل نهاد جدید در حاشیه نشست بعدی وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بخارست، پایتخت رومانی مطرح شود و سه کشور ایجادکننده آن خواستار حمایت اتحادیه از آن شوند. در عین حال، کارآیی این ترتیبات به آمادگی کشورهای دیگر برای پیوستن به آن و آمادگی شرکت‌های تجاری برای استفاده از تمهیدات آن بستگی خواهد داشت.
با این مقدمه به اصل موضوع  یعنی آنالیز این تلاش اروپا  می پردازیم  .براستی تلاش اروپا  از این کمک  و حفظ برجام چیست؟ آیا مقابله با تصمیمات واشنگتن است؟ یا نه موضوع منفعت اقتصادی  است که با این تحریم ها برای اروپا ایجاد می شود؟یا در نمود دیگر، بازیابی غرور اروپا در مقابل آمریکا است؟ آیا اروپا می خواهد با این عمل نشان دهد که متحد آمریکا است نه دنباله رو محض آمریکا؟
نگاهی به حجم مبادلات تجاری بین ایران و اروپا نشان می دهد  که زیاد مسائل اقتصادی مد نظر نیست و اگر هم هست اندک است و نشان می دهد که اروپا بیشتر بدنبال پرستیژ استقلال تصمیم گیری در تصمیمات خارجی خود از آمریکا است وسعی دارد به جهان نشان دهد که قدرت مقابله با تصمیمات واشنگتن را دارد و سعی دار د بهر طریقی ولو با ضرر، در حفظ برجام بکوشد تا بتواند این قدرت تصمیم گیری مستقل را به جهانیان نشان دهد . ولی اگر از طرف ایران به موضوع نگاه کنیم برای ایران این تلاش زیاد کار ساز  نیست و ایران باید از قید این مسئله بگذرد و بدنبال راه دیگری بگردد و خود را ازجام نیمه آلوده  برجام رهایی بخشد. بنظر نویسنده ایران باید سیاست خارجی را در اولویت دوم قرار دهد و اولویت اول را بر تصحیح ساختارهای اقتصادی داخلی با تکیه بر پتانسیل های بالقوه خود قرار دهد و به مسائل و موضوعات داخل کشور بپردازد با توجه به کاهش حجم مبادلات خارجی ،سعی در جبران این موضوع با ایجاد ساختارهای اقتصادی جدید بتواند از باتلاق اقتصادی که ایجاد شده خود را رهایی بخشد .

97/11/16