شما اینجا هستید: Homeگزارشوضعیت جاری ونزوئلا؛ جایگاه و موقعیت مادورو و اپوزیسیون

وضعیت جاری ونزوئلا؛ جایگاه و موقعیت مادورو و اپوزیسیون

دکتر محسن شاطرزاده ؛ سفیر سابق ایران در برزیل

گزارش چهل و سومین  هم اندیشی گروه مطالعات روابط بین الملل

- ونزوئلا مهمترین کشور دارای نفت در آمریکای لاتین است.
- مجموع ذخایر نفت سبک و سنگین ونزوئلا بیشتر از همه کشور های جهان حتی بیشتر از ذخائر نفت عربستان است.
- آمریکا بزرگترین مشتری نفت ونزوئلا است و بطور میانگین روزانه ۵۰۰ هزار بشکه نفت خام از ونزویلا وارد می کند.
-بیش از ۷۵ درصد در آمد نفتی ونزوئلا از فروش نفت به آمریکا تامین می شود.
- افت ناگهانی قیمت نفت از ۱۱۰ دلار در هر بشکه به زیر ۶۰ دلار در سال ۲۰۱۳ باعث ایجاد شوک بزرگی در اقتصادونزوئلا شد.
- اجرای تحریم نفتی آمریکا آثار به شدت مخربی بر اقتصاد ونزویلا داشته است.
- مدیریت نظامیان بر صنعت نفت ونزوئلا و اخراج متخصصین نفتی ونزوئلا عامل دیگری در کاهش تولید نفت ونزوئلا بوده است.
- کاریزمای آقای چاوز و محبوبیت چاوز در میان مردم محروم باعث تحمل و پذیرش مشکلات از طرف مردم بود .
- حضور مدیران ناآشنا به کار و تعویض پی درپی و سریع وزرای کابینه از مشکلات اساسی چاوز در اداره کشور بود.
- مادورو علاوه بر مشکلات چاوز از کاریزمای لازم و سرمایه اجتماعی و پشتیبانی مردمی هم بخوبی برخوردار نیست.
- مادورو در انتخاب نزدیکان خود انشقاقی بین طرفداران چاوز ایجاد کرده  و هم اکنون مخالفین جدی حتی از میان طرفداران چاوز دارد.
- عدم سلامت اقتصادی برخی نزدیکان و وزرای مادورو به مشکلات او افزوده و باعث کاهش اعتماد مردمی شده است.
 خوان خراردو گوایدو مارکز ۳۵ ساله، رئیس‌جمهور خودخوانده ونزوئلا، چهره‌ای نه چندان مطرح در اپوزیسیون این کشورست. خوان که در قالب دانشجویان مخالف دولت چاوز در دانشگاه کاتولیک کاراکاس فعالیت می‌کرد، در سال ۲۰۰۷ به بهانه ادامه تحصیل به آمریکا می‌رود و بعدها از دانشگاه «جرج واشینگتن» فارغ‌التحصیل می‌شود. پس از بازگشت به ونزوئلا، با عضویت در حزب 'لئوپولدو لوپز' (یکی از رهبران اپوزیسیون) در سال ۲۰۱۵ به پارلمان راه می‌یابد و سپس بر صندلی ریاست پارلمان می‌نشیند. او تا سال ۲۰۱۷ در قالب پروژه‌های تحقیقاتی با دانشگاه آمریکایی همکاری داشت.
اما نقاط ضعف گوایدو :
-عدم همراهی و اجماع جهانی در به رسمیت شناختن ریاست جمهوری اوپس از اعلام ریاست جمهوری موقت خوان گوایدو در ونزوئلا و به رسمیت شناختن آن از سوی آمریکا، کشورهای کانادا، برزیل، کلمبیا، و پاراگوئه و پس از آن فرانسه و آلمان و انگلستان و رومانی و لهستان هم ریاست جمهوری گوایدو رهبر مخالفان دولت نیکلاس مادورو را به رسمیت شناختند. روسیه و  مکزیک و بولیوی و اوروگوئه و کاستاریکا و ترکیه و ایران اعلام کردند  «نیکلاس مادورو» را به‌عنوان رئیس‌جمهور قانونی ونزوئلا به رسمیت می‌شناسد.
-عدم حمایت ارتش از گوایدو
گوایدوضمن ابراز خرسندی از حمایت برخی کشورهای خارجی، از مذاکرات محرمانه با ارتش برای هموار کردن خلع مادورو خبر داد. پمپئو ارتش ونزوئلا را به پشتیبانی از گوایدو فراخواند.ارتش این کشور نسبت به راه‌حل خشونت‌آمیز مساله هشدار داد. پادرینو، وزیر دفاع ونزوئلا گفت: «جنگ داخلی مشکلات ونزوئلا را حل نخواهد کرد».
وزیر دفاع ونزوئلا در بیانیه‌ای اعلام کرد ارتش این کشور «خوان گوایدو»، رهبر مخالفان این کشور را به عنوان رئیس‌جمهور به رسمیت نمی‌شناسد. وزیر خارجه آمریکا از ارتش و نیروهای امنیتی ونزوئلا خواست از مردم محافظت کنند .
-تسلیم شدن آمریکا به اخطار دولت مادورو برای ترک کاراکاس دیپلماتهای آمریکایی«نیکلاس مادورو» در یک سخنرانی در جمع هوادارانش ضمن اعلام قطع روابط دیپلماتیک با آمریکا گفت به دیپلمات‌های آمریکایی ۷۲ ساعت فرصت داده خاک این کشور را ترک کنند. وزارت خارجه آمریکا به کارکنان غیرضروری خود در ونزوئلا دستور داد این کشور را ترک کنند و از شهروندانش در آنجا هم خواست همین کار را انجام دهند.
-ورود مستقیم آمریکا به پشتیبانی گوایدو
آمریکا ۲۰ میلیون دلار به مخالفان دولت ونزوئلا کمک می‌کند. ‎جان بولتون گفته است که آمریکا تنها دولت گوایدو را دولت قانونی و مشروع ونزوئلا می‌داند و از این‌رو، طبیعی است که منابع مالی ناشی از صادرات نفت در اختیار حکومت قانونی این کشور قرار گیرد.درخواست پمپئو از اعضای شورای امنیت برای به رسمیت شناختن خوان گوایدوعدم مقبولیت عمومی رهبری گوایدو حتی در میان اپوزیسیونخوان گوایدو  خبر از فراخوان یک "تظاهرات بزرگ"  داد و از مردم  ونزوئلا دعوت کرد که به خیابان ها بیایند.
موضع ضعف و رد درخواست مادورو برای مذاکره : سیاستهای دیکته شده نیکلاس مادورو برای ملاقات با خوان گوایدو، رهبر اپوزیسیون ونزوئلا تحت هر شرایطی اعلام آمادگی کرد.«خوان گوایدو» : ملاقات با رییس مجلس ملی قانون اساسی:گوایدو که ملاقاتش با رئیس مجلس ملی قانون اساسی را در شامگاه ۲۲ ژانویه انکار کرده بود، با انتشار ویدئوی مربوط به حضورش در محل ملاقات که توسط دوربین‌های امنیتی ثبت شده است، مورد سوال افکار عمومی قرار گرفته است.
-بی تاثیری تهدیدهای توخالی کشورهای غربی
آلمان، فرانسه و اسپانیا از نیکلاس مادورو خواسته‌اند که ظرف هشت روز مقدمات برگزاری انتخابات آزاد را در ونزوئلا فراهم کند، در غیر این صورت آنها آماده هستند تا خوان گوایدو را به عنوان رئیس جمهور موقت به رسمیت بشناسند.
-قمار خطرناک ابرقدرت‎ها در ونزوئلا
روسیه و چین چه‌نقشی در حفظ "مادورو" خواهند داشت؟ آمریکا تا کجا از "گوایدو" حمایت خواهد کرد؟ونزوئلا و رویدادهای کنونی آن فراتر از اوضاع داخلی به عرصه رویارویی چین و روسیه در سویی و آمریکا و غرب از سوی دیگر تبدیل شده است. به نظر می‌رسد پوتین در برابر تلاش برای سرنگون‌ کردن دولت مادورو مقاومت خواهد کرد.
-قطع منابع مالی ونزوئلا توسط آمریکا وزیر خارجه ایالات متحده روز شنبه ۶ بهمن و پس از شرکت در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره ونزوئلا، خواستار قطع منابع درآمد رژیم نیکلاس مادورو رئیس جمهوری نامشروع ونزوئلا توسط جامعه جهانی شد. مایک پمپئو در گفت‌وگو با خبرنگاران از کشورهای مختلف جهان خواست که از «خوان گوایدو» رهبر اپوزیسیون ونزوئلا، به عنوان رئیس جمهوری موقت این کشور آمریکای لاتین حمایت کنند.
-حمایت اندک مقامات ونزوئلایی از گوایدو:حمایت وابسته نظامی ونزوئلا در آمریکا و حمایت سفیر ونزوئلا در عراق از گوایدو.
-سنگ تمام بی حاصل اسراییل و آمریکا و کشورهای لاتینی نخست وزیر رژیم صهیونیستی اعلام کرد که اسرائیل خوان گوایدو، رهبر مخالفان ونزوئلا را به عنوان رئیس‌جمهوری این کشور به رسمیت می‌شناسد. سفیران انتخاب شده توسط گوایدو در کشورهای آمریکا، کانادا، اکوادور، آرژانتین، شیلی، کلمبیا و پرو توسط کشورهای یاد شده مورد تایید قرار گرفت.
رییس جمهور و وزارت خارجه شیلی ، نماینده دیپلماتیک خوان گوایدو را به عنوان نماینده مجلس ونزویلا در شیلی به رسمیت شناخت. نمایندگان رئیس جمهوری موقت ونزوئلا در واشنگتن با مقامات وزارت خارجه آمریکا دیدار کردند.معاون وزیر خارجه آمریکا همراه با مسئول امور ونزوئلا به همراه معاون وزیر خارجه آمریکا، با نمایندگان خوان گوایدو در واشنگتن دیدار کرده است.  خوان گوایدو، اعلام کرد که تلفنی با دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا گفتگو کرده است.گوایدو گفت که علاوه بر ارتباط با دستگاه اجرایی آمریکا با روسای جمهوری کلمبیا، شیلی، آرژانتین و همچنین رئیس دولت اسپانیا گفتگو کرده است.
-عدم توانایی در کنترل دارایی های ونزوئلا در خارج علیرغم حمایت صریح آمریکا
رهبر مخالفان ونزوئلا اعلام کرد که کنترل دارایی‌های ونزوئلا در خارج از این کشور را در دست خواهد گرفت.وزارت امور خارجه آمریکا  اعلام کرد مجوز دسترسی «خوان گوایدو» رییس‌جمهوری خودخوانده ونزوئلا به بعضی از دارایی‌های این کشور در ایالات متحده صادر شده است.بولتون: با تحریم شرکت نفت ونزوئلا از سوی آمریکا، فعالیت نهاد مالی نیکاراگوئه هم متوقف شد.جان بولتون در پیامی در توئیتر نوشت، در جریان تحریم شرکت دولتی نفت و گاز ونزوئلا، آمریکا «آلبانیسا»ی نیکاراگوئه را هم تحریم کرده است. اوافزوده است، «آلبانیسا، شرکت مالی مشترک میان شرکت دولتی نفت و گاز ونزوئلا و دولت نیکاراگوئه و منابع تطمیع و رشوه از رژیم فاسد دانیل اورتگا است.»‌ وزارت خزانه‌داری آمریکا در راستای حمایت از خوان گوایدو رئیس جمهوری مشروع و موقت ونزوئلا، شرکت دولتی نفت و گاز ونزوئلا را تحریم کرده است.
-جنگ روانی
جنگ روانی و گزینه نظامی : رهبر مخالفان ونزوئلا گزینه کمک نظامی ایالات متحده را رد نکرد.جنگ روانی و گزارش جعلی «سی‌ان‌ان» درباره حمایت سربازان ارتش ونزوئلا از گوایدو: به دنبال انتشار گزارشی درباره حمایت دو سرباز ارتش ونزوئلا از رهبر مخالفان، اکنون مشخص شده است این افراد اصلا سرباز ارتش این کشور نبودند. این ۲ نفر حتی در خارج از ونزوئلا زندگی می‌کنند و CNN نیز مجبور به اعتراف این مسئله شده است.
 -روزهای فرود گوایدو و قدرت نمایی مادورورهبر مخالفان ونزوئلا هدف سانسور شدید اینترنتی قرار گرفته است.ایتالیا بیانیه اتحادیه اروپا مبنی بر به رسمیت شناختن «خوان گوایدو» رهبر مخالفان ونزوئلا به عنوان رئیس‌جمهور موقت این کشور را وتو کرده است.سفیر کوبا در کانادا با اشاره به اهتزاز پرچم‌های بزرگ امریکا و اسرائیل در تجمع حامیان خوان گوایدو، نوشت:این هم برای کسانی که هنوز تردید داشتند رئیس [این‌ها] کیست.کاستاریکا هواداران گوایدو را از سفارت ونزوئلا بیرون راند و مادورک را رییس جمهور قانونی ونزوئلا خواند.ارتش ونزوئلا یک پل مرزی را بست تا کمک‌های غذایی به گوایدو نرسد.آمریکا: در صورت پیوستن نظامیان ونزوئلا به گوایدو تحریم آنها لغو می‌شود.لوئیجی دی مایو' معاون نخست وزیر ایتالیا گفت: ما نه از'گوایدو' حمایت می کنیم،و نه از ' مادورو'. باید بی طرف باشیم و یک لیبی دیگر نمی خواهیم.انتقاد دموکرات‌های آمریکا از درخواست گوایدو برای مداخله نظامی در ونزوئلا.وزیر خارجه اسپانیا: اتحادیه اروپا اختیاری برای به رسمیت شناختن گوایدو ندارد.وزیر خارجه اسپانیا با رد پیشنهاد مایک پنس به اتحادیه اروپا برای به رسمیت شناختن خوان گوایدو گفت: اتحادیه اروپا هیچ اختیاری در به رسمیت شناختن یا نشناختن کسی ندارد.  آلمان: سفیر «گوایدو» را به رسمیت نمی‌شناسیم سندرز: آمریکا نباید مداخلات نظامی گذشته خود در آمریکای لاتین را تکرار کند او گفت گوایدو را به رسمیت نمی شناسدترامپ: ارتش ونزوئلا دست از حمایت از مادورو بردارد.دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا از ارتش ونزوئلا خواسته است به حمایت از نیکولاس مادورو پایان دهد و از خوان گوایدو، رهبر مخالفان و رئیس جمهوری خودخوانده این کشور حمایت کند.به رقم درخواست درخواست خوان گوائيدو از مردم براي تجمع در روز شنبه ، خبري از تجمع و اعتراض مردم در كاراكاس نبود. به نظر ميرسد مردم دچار ياس و دلسردي شده اند و ديگر به درخواست مخالفان وقعي نمي نهند.اولتیماتوم بدون پشتوانه«خوآن گوایدو» : شما نیروهای گارد ملی ونزوئلا، سه روز وقت دارید تا به جنگ ما برای پایان استبداد و انتقال قدرت به دولت موقت و برگزاری انتخابات آزاد بپیوندید.
-دم خروس دخالتهای رژیم صهیونیستی
گوایدو به دنبال از سرگیری روابط ونزوئلا با رژیم صهیونیستی: اوگفت در تلاش برای احیای روابط کاراکاس با تل‌آویو است. روابط ونزوئلا و رژیم صهیونیستی یک دهه گذشته و در پی همبستگی با مردم فلسطین قطع شده بود.رهبر مخالفان دولت ونزوئلا: به سوی اسرائیل باز خواهیم گشت.خوان گوایدو، در تلاش است تا روابط با اسرائیل را که کاراکاس از یک دهه پیش به نشانه همبستگی با فلسطینیان قطع کرده است دوباره از سر بگیرد.
-قدرت نمایی مادورو
مادورو: هر حمله‌ای به ونزوئلا بی‌پاسخ نخواهد ماند. آمریکا قصد دارد به ثروت‌های ونزوئلا دست درازی کند. قدرت گوایدو خیالی است و ونزوئلا با تمام توان از خود دفاع خواهد کرد. به یکپارچگی ارتش ونزوئلا اطمینان دارم و هر حمله‌ای به کشور بدون پاسخ در جهان اسلام و عرب نمی‌ماند.مادورو به یورونیوز: اتحادیه اروپا کورکورانه از ترامپ پیروی کردنیکلاس مادورو تاکید کرد که از اوضاع کشورش و قدرت خرید مردم ونزوئلا آگاهی دارد. وی همچنین اعتراض مخالفان دولت به رهبری خوان گوایدو که خود را رئیس جمهوری موقت ونزوئلا اعلام کرده است «تمام شده» ارزیابی کرد.مادورو در مورد تظاهرات هواداران خوان گوایدو، رهبر مخالفان این کشور گفت: «دیوانگی بود. آنها به دنبال کودتای نظامی بودند اما شکست خوردند. آنها این برگه را بازی می کردند اما اکنون ماجرا تمام شده است.»
-ناامیدی ترامپ و امریکا
ترامپ به ارتش ونزوئلا: اگر به گوایدو نپیوندید همه چیز را از دست می‌دهید.دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا نیروهای ارتش ونزوئلا را دعوت کرد که به خوان گوایدو، رهبر مخالفان این کشور بپیوندند زیرا در غیر این صورت «همه چیز را از دست خواهند داد.»هشدار جان بولتون به ارتش ونزوئلا: هر برخوردی با مردم داشته باشید فراموش نخواهد شد.جان بولتون در توئیتر خود نوشت: هر اقدامی که ارتش ونزوئلا در برابر غیرنظامیان صلح‌طلب ونزوئلا در کنار مرزهای کلمبیا و برزیل انجام دهد فراموش نخواهد شد، خواه مدارا کند، خواه برخوردی کند که به خشونت بیانجامد. جان بولتون افزود، فرماندهان ارتش هنوز فرصت دارند که گزینه درست را انتخاب کنند.
-حمایت بی حاصل سفرای غربی سفیران کشورهای خارجی برای حمایت از گوایدو به استقبال او رفتند.
سفیران کشورهای آرژانتین، برزیل، کانادا، شیلی، پرو، اکوادور، آمریکا، آلمان، اسپانیا، فرانسه، هلند،‌ پرتغال و رومانی به استقبال آقای گوایدو رفتند تا جلوی هرگونه احتمال برخورد با او را بگیرند. آقای گوایدو در پیامی در توئیتر از تمامی سفیران یاد شده تشکر کرد.رژیم نیکلاس مادورو دستور اخراج سفیر آلمان را از ونزوئلا صادر کرد.سفیر آلمان در ونزوئلا از سوی دولت ونزوئلا به عنوان «عنصر نامطلوب»‌ شناخته شده و روز چهارشنبه ۱۵ اسفند به او گفته شد از کشور خارج شود.
-عدم موفقیت گوایدو در اعتصاب عمومی رویترز:گوایدو در پی اعتصاب عمومی برای فلج کردن دولت ونزوئلا است . گوایدو تلاش می کند از طریق مذاکره با اتحادیه های صنفی اعتصابی عمومی را در این کشور برای فلج کردن دولت مادورو به راه بیاندازد.
-شورش گروه کوچک نظامیان:معاون رسانه ای رئیس جمهور ونزوئلا اعلام کرد دولت با شورش گروه کوچکی از نظامیان خائن روبروست.گروه کوچکی از نظامیان که در پل تامیرا مستقرند به دنبال کودتا علیه قانون اساسی و صلح در کشور هستند.
-اعتراف به شکست در کودتا:«گوایدو» به شکست کودتا در ونزوئلا اعتراف کرد.  گوایدو ضمن استقبال از دخالت نظامی آمریکا در ونزوئلا، علت شکست کودتای اخیر را وفاداری ارتش ونزوئلا به مادورو اعلام کرد.اعتراف پمپئو به اشتباه محاسباتی گوایدو درباره ارتش ونزوئلا.'مایک پمپئو' اعتراف کرد 'خوان گوایدو' در تلاش برای کودتای نظامی در روز ۳۰ آوریل از حمایت نظامیان #ونزوئلا برخوردار نبوده و در این باره دچار «خطای محاسباتی» شده است.
-عجز آمریکا وشعر خوانی جان بولتون و پمپئو
جان بولتون:‌ خوان گوایدو در ونزوئلا مشغول ساخت مرحله گذار دموکراتیک است.جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا در پیامی توئیتری نوشت: آمریکا حمایت کامل خود را از گوایدو (رهبر شورشیان مورد حمایت واشنگتن) اعلام می‌کند. او ادامه داد: ما به تلاش‌های خود برای پایان بخشیدن به حکومت نیکلاس مادورو اوامه میدهیم.دیپلمات‌های آمریکا ونزوئلا را ترک کردند.آخرین دیپلمات‌های آمریکایی که در ونزوئلا باقی مانده بودند، در پی تداوم تنش بین ایالات متحده و رژیم نیکلاس مادورو، این کشور را ترک کردند.وزیر خارجه آمریکا در این باره گفت که دیپلمات های آمریکایی در جای دیگری وظایف خود را انجام داده و به رساندن کمکهای انسان دوستانه به مردم ونزوئلا کمک خواهند کرد. او تاکید کرد که آمریکا همچنان خود را متعهد به حمایت از خوان گوایدو، رئیس جمهوری موقت ونزوئلا می‌داند.«بلک واتر» برای براندازی حکومتِ ونزوئلا «ارتش اجاره‌ای» درست می‌کند.رویترز در خبری اختصاصی نوشت، «اریک پرینس» موسس شرکت «بلک واتر» که از حامیان سرسخت ترامپ محسوب می‌شود، برای استفاده از یک «ارتش خصوصی» در ونزوئلا به منظور سرنگونی دولت مادورو تلاش کرده است.پرینس در ماه‌های اخیر در رایزنی با حامیان موثر ترامپ و «ونزوئلایی‌های متمول در تبعید» به دنبال پیش بردن طرحی برای سرنگونی دولت مادورو بوده است.موسس بلک واتر در نظر دارد سربازان اجاره‌ای مدنظرش از کشورهایی چون پرو، اکوادور، کلمبیا و کشورهای اسپانیایی‌زبان باشد چرا که زبان مشترک آنها با ونزوئلا از نظر سیاسی خوشایندتر از استفاده از نیروهای آمریکایی است.
-احتمال کشتن گوایدو توسط سیا برای توجیه حمله نظامی آمریکا علیه ونزوئلا
«آلفرد موریس د زایاس» وکیل و حقوقدان آمریکایی و مقام ارشد پیشین سازمان ملل با تاکید بر تلاش واشنگتن جهت ترور مادورو رئیس‌جمهور ونزوئلا اعلام کرد، احتمال ترور «خوان گوایدو» رئیس‌جمهور خودخوانده توسط سیا به منظور توجیه حمله نظامی آمریکا هم وجود دارد.

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل