شما اینجا هستید: Homeتحلیلاکنون روابط ایران و آمریکا وسناریوهای پیش روی

اکنون روابط ایران و آمریکا وسناریوهای پیش روی

رامتین رضایی عضو هیئت تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل

گزارش سی ویکمین  هم اندیشی گروه مطالعات روابط بین الملل

گرد آوری و تدوین: لیلا طباطبایی

تحلیل سیاست خارجی ج.ا.ا. بر پایه نظريه های رایج در روابط بین الملل که جملگی بر بنیان مدرنیته و روش شناسی پوزيتيويستي قرار گرفته اند اساسا وافی به مقصود نبوده و تبیین درستی به ما نمی دهد.
اهداف سیاست خارجی ج.ا.ا. در سیاست خارجی بر بنیان یک غایت گرایی معنا محور قرار گرفته که رسالت پاکسازی جهان از شر مادی گرایی مدرن را بر عهده دارد.تشکیل امت واحده اسلامي؛ حمایت از مستضعفین جهان؛ تحقق حاکمیت الله بر روی زمین؛ حمایت از جنبش های آزادیبخش و در نهایت صدور انقلاب؛ مفاهیم و اهدافی هستند که با قواعد و اصول ملت دولت وستفاليايي مدرن هیچ سنخيت و تناسبی ندارد.
ملت دولت مدرن وستفاليايي تامین منافع مادی و امنیت فیزیکی را پیگیری نموده و جز در چارچوب ملت و ملی گرایی مسئولیت دیگری ندارد.بنابراین ج.ا.ا. خصوصا در حوزه سیاست خارجی و روابط بین الملل را باید یک بازیگر غیر وستفاليايي امت محور در عصر مدرنیته وستفاليايي دانست.
با تفاسیر یاد شده می توان استنتاج نمود که تعارض میان ایران با آمریکا و غرب نه تعارض بر سر منافع مادی و راهبردی بلکه ریشه در تفاوت میان دو جهان بینی و دو هستی شناسی متعارض دارد.تقابل و تعارض غایت گرایی معنایی با محوریت امت و ملی گرایی وستفاليايي با تاکید بر ملت و اهداف و منافع مادی آن .
با توجه به چارچوب ارائه شده شناخت و ادراک کاملا متفاوت و منحصر به فرد کارگزاران ج.ا.ا. از روابط بین الملل و سیاست جهانی همواره زمینه ساز تقابل و در نهایت عدم تفاهم با غرب و آمریکا بوده است.بر همین اساس دال مرکزی و مرکز اختلاف میان آمریکا و ایران بسیار قابل توجه است. صلح خاورمیانه و بودن یا نابودن اسرائیل .تعارض بر سر برنامه هسته ای؛ موشک های دور برد؛ گروه های مقاومت و غیره جملگی حول محور این دال مرکزی تعارض آمیز شکل گرفته اند.
باید توجه داشت مهمتر از مذاکره دستیابی به توافق البته از نوع پایدار است.توافق پایدار میان دو جهان بینی متعارض؛ در سوژه و ذهنیت و در عینیت یا ابژه.شاید به همین دلایل باشد که پیش بینی آینده روابط ایران و آمریکا همواره خصوصا در شرایط فعلی تحلیلگران را با مشکل و محدودیت جدی مواجه ساخته است.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل