شما اینجا هستید: Homeفرهیختگانجان مرشایمر (John Mearsheimer)

جان مرشایمر (John Mearsheimer)

جان مرشایمر(John Mearsheimer) در 14 دسامبر سال  ۱۹۴۷ میلادی یعنی در دهه اول دوران جنگ سرد،در بروکلین از قدیمی‌ترین و پرجمعیت‌ترین بخش‌های شهر نیویورک، که چهارمین منطقه پر جمعیت ایالات متحده آمریکا هم هست، متولد شد.

اولین ورود او به دنیای سیاست در التهابات دوران میانی جنگ سرد و در سن هفده سالگی او رقم خورد. او در این سن در ارتش آمریکا ثبت نام کرد و سال بعد به دانشگاه افسری آمریکا در وست پوینت منتقل شد. شش سال بعد و در حالی که 23 ساله بود یعنی در سال ۱۹۷۰ از آنجا فارغ‌التحصیل شد. وی بعد از فارغ‌التحصیلی به مدت پنج سال به ‌عنوان افسر نیروی هوایی در ارتش خدمت کرد. در همین دوران حضور در نیروی هوایی بود که تصمیم گرفت همزمان تحصیلات آکادمیک خود را در رشته روابط بین‌الملل ادامه دهد. مرشایمر در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی ثبت‌‌نام کرد و تا سال ۱۹۷۴ در این دانشگاه تحصیل کرد. علاقه و استعداد او سبب شد که تحصیل در این رشته را در سطوح بالاتر هم ادامه دهد و مقطع دکترای خود را در دانشگاه کرنل سپری کند. وی در سال ۱۹۸۱ موفق شد مدرک دکتری در رشته روابط بین‌الملل را از این دانشگاه اخذ نماید. اما این پایان کار او در تحصیلات آکادمیک نبود و در سال ۱۹۸۰ برای ادامه تحصیل وارد مرکز امور بین‌الملل دانشگاه هاروارد شد و مدرک فوق دکتری‌اش را درسال ۱۹۸۲ از این دانشگاه اخذ کرد.

جان مرشایمر در سال ۱۹۸۲ توانست به ‌عنوان استاد علوم سیاسی وارد دانشگاه شیکاگو شود و در این دانشگاه به تدریس بپردازد. همچنین وی از سال ۱۹۸۹ تا سال ۱۹۹۲ مسئول بخش علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو شد.
با توجه به همزمانی دوران تحصیل مرشایمر با دوران جنگ سرد و سابقه نظامی او خیلی جای تعجب ندارد که فعالیت‌های علمی او بیشتر در حوزه امنیت ملی باشد ‌باشد. همچنین این شرایط را در اینکه وی تلاش‌های خود را در زمینه تئوری‌های روابط بین‌الملل معطوف به نظریه نئورئالیسم کرد هم نمی‌توان بی تاثیر دانست.
مرشایمر واقع‌گرایی تهاجمی یا رئالیسم تهاجمی را که یک نظریه ساختاری و بخشی از مکتب نوواقع‌گرایی می‌باشد را برای نخستین بار مطرح کرد. در واقع باید او را از پیشگامان انشعاب تئوری‌های کلاسیک رئالیسم به رئالیسم تهاجمی دانست. این نظریه مبنا را بر واقع‌گرایی قرار می‌دهد و بیان می‌دارد که آشوب‌زده بودن نظام جهانی، باعث رفتار تهاجمی دولت‌ها در سیاست بین‌الملل می‌شود. همچنین این نظریه در مقابل نظریه واقع‌گرایی تدفاعی که توسط کنت والتز بیان شده است، قرار می‌گیرد.
بر اساس تئوری‌ واقع‌گرایی تهاجمی مرشایمر، دولت‌ها در پی دست یافتن به یک میزان مشخصی از قدرت نیستند بلکه برای کسب امنیت مطلق، همواره سعی در افزایش قدرت خود دارند که هدف نهایی آن‌ها هم تبدیل شدن به یک هژمونی است. وی در مهم‌ترین اثرش، کتاب "تراژدی سیاست قدرت‌های بزرگ" حفظ امنیت فعلی و آینده قدرت‌های بزرگ را میزانی از قدرت می داند که آنها را به هژمونی تبدیل کند. مرشایمر در این کتاب خاطر نشان می کند که دولتی‌هایی که مدیریت مناسبی در بازی قدرت نداشته باشند فرصت تبدیل شدن به یک هژمونی را در نظام بین‌الملل به دست نمی‌آورند زیرا آن دولت‌ها مبنا را بر کسب و حفظ میزانی از قدرت گذاشته‌اند که برای ماندن و بقا در سیستم بین‌المللی لازم است.
جان مرشایمر نه تنها نظریه صلح دموکراتیک به طور کلی رد می‌کند بلکه معتقد است دموکراسی و به طور مشخص لیبرال ـ دموکراسی نمی‌تواند مانع جنگ شود. بر این اساس یک قدرت هژمون باید در برابر سایر رقبا بسیار تهاجمی عمل کند زیرا در فضای آنارشی حاکم بر نظام بین‌الملل، سایر بازیگران، در پی افزایش قدرت خود هستند.
این اندیشمند آمریکایی روابط بین‌الملل هم اکنون در قید حیات است و از آخرین اظهارات مهم او در حوزه بین‌الملل می‌توان به اظهار نظر او در مورد توافق هسته‌ای ایران اشاره کرد. وی در این مورد می‌گوید: "با توجه به اینکه دیپلماسی مبتنی بر داده‌ها و ستانده‌ها در هر دو طرف است، این یک توافق عالی است. این امر به ویژه زمانی مشخص می‌شود که پیامدهای رد آن را در نظر بگیریم. این توافق، یک گام مهم به سوی بهبود روابط ایران و ایالات متحده و هم‌راستا با منافع ملی آمریکا است."
کتاب‌های مهم تالیف شده توسط جان مرشایمر عبارتند از:
1- بازدارندگی متعارف: Conventional Deterrence (Cornell University Press, 1983)
2- تراژدی سیاست قدرت‌های بزرگ: The Tragedy of Great Power Politics (2001)
3- لابی اسرائیل و سیاست خارجی آمریکا: The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy (2007)
4- چرا رهبران دروغ می گويند؛ حقيقت دروغ در سياست بين‌الملل:
Why Leaders Lie: The Truth About Lying in International Politics (Oxford University Press, 2011)

گردآوری و تنظیم: رضا کدخدازاده- هیئت تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل