شما اینجا هستید: Homeگزارشآمریکا ، آسیا؛ مهار نظامی چین

آمریکا ، آسیا؛ مهار نظامی چین

دکترفاطمه محمدی:پژوهشگر مسائل آمریکا

اگر بخواهیم به تعهدات آمریکا به آسیا در طی چند دهه گذشته اشاره نماییم می توان از اتحاد، راه‌اندازی نیروی نظامی ایالات‌متحده، تعامل دیپلماتیک فعال دوجانبه و چندجانبه و مدیریت چین نام برد. سفر ترامپ به آسیا نیز فرصتی برای او بوده است تا حمایت شخصی خود را از ستون های حضور ایالات‌متحده روشن کند و آنچه را که مدنظر سیاست اوست بیان سازد.
سفر به شرق آسیا نشان از تغییر رویکرد آمریکا از سیاست امنیتی اوباما به رویکرد نظامی داشت و ثابت کرد دونالد ترامپ به‌رغم وعده‌های انتخاباتی خود مبنی بر تمرکز بر امور داخلی آمریکا، به دنبال تقویت تنش و نظامیگری در نقاط مختلف جهان برای فروش تسلیحات و تأمین منافع کمپانی‌های بزرگ اسلحه‌سازی است. رویکردی که مورد استقبال اکثر کشورهای آسیا بخصوص چین و اعضای اتحادیه آسه آن قرار نگرفت و می‌تواند موجب نوعی تفاهم و اتحاد در میان این کشور برای جلوگیری از تحقق اهداف کاخ سفید در حوزه اقیانوس‌های هند و آرام شود. سفر ترامپ به آسیا در راستای اعلام پای بندی به تعهدات خود در منطقه و همچنین تغییر روابط تجاری با ژاپن و چین و اطمینان بخشی به کره جنوبی از اینکه از طریق صلح‌آمیز تلاش خواهند نمود که برنامه هسته‌ای و موشکی کره شمالی را محدود سازند. هدف دیگر او همانند سفر به عربستان، فروش تسلیحات آمریکایی بوده است.  در راهبرد امنیت ملی ترامپ نیز بر اهمیت منطقه آسیا تأکید شده است.
بزرگ‌ترین چالش آمریکا در آسیا، ظهور چین و عدم وجود استراتژی آمریکا برای آسیا است که این سبب سرگردانی در خصوص نحوه مدیریت مسئله کره شمالی و همچنین تضعیف رهبری آمریکا در منطقه خواهد گردید.  لازم به ذکر است که رویکرد ترامپ به روابط بین‌الملل در چارچوب «اول آمریکا» فرصتی را برای چین برای تأیید شدن خود به‌عنوان رهبری در سطح جهانی ایجاد کرده است. ازجمله مهم‌ترین موارد عقب‌نشینی ایالات‌متحده از مسایل جهانی می¬توان به خروج از موافقت‌نامه آب‌وهوا پاریس اشاره کرد د رحالی که چین به دنبال نقش محوری در تغییرات آب و هوایی است.
تدوین راهبردی در خصوص آسیا سبب سامان دادن به سیاست آمریکا در آسیا قرارگرفته روابط با کشورهای مهم آسیایی نظیر هند، کره جنوبی و به‌خصوص ویتنام به‌عنوان زیرمجموعه‌ای از روابط ایالات‌متحده و چین خواهد گردید؛ زیرا برآورد شده است که کشورهای جنوب شرق آسیا از سال 2017 تا 2021 نرخ متوسط رشدی معادل 5.1 درصد را شاهد باشند. تأثیر فزاینده چین در سراسر آسیا واقعیت اجتناب‌ناپذیر است. اگر آمریکا بخواهد قدرت اقیانوس آرام باقی بماند، باید روند «تلاش همه‌جانبه» و «انجام کار درست» را تسریع کند.
در سپتامبر 2017، وزارت امور خارجه یک رکورد جدید را در فروش تسلیحات به ارزش 75.9 میلیارد دلار آمریکا به ثبت رساند. رکورد پیش از آن به سال 2012 با میزان 68.6 میلیارد دلار تعلق داشت. در دوره ترامپ فروش تسلیحات افزایش‌یافته است که بخش اعظم آن به دلیل مسائل اقتصادی و ایجاد شغل هست.  درحالی‌که احتمال حضور نظامی ایالات‌متحده در منطقه در دوره ترامپ افزایش‌یافته است اما تا به حال سبب تغییر رویکرد آن به آسیا نشده است، بااین‌حال رقابت استراتژیک بین چین و آمریکا در دریای جنوبی چین ادامه خواهد یافت و اکنون ناوگان ایالات‌متحده از 272 کشتی به 350 کشتی افزایش یافته است. نیرویی دریایی بزرگ‌تر ایالات‌متحده می‌تواند منجر به گسترش نظامی بیشتر در آسیا و اقیانوس آرام گردد که این برهم زننده موازنه ظریف قدرت در منطقه است.. با رفتن اوباما رو روی کار آمدن ترامپ، رقابت ایالات‌متحده و چین تشدید شده است.  و این احتمال وجود دارد که این تنش‌ها به یک مسابقه تسلیحاتی تبدیل گردد؛ اما به نظر می رسد  اولویت ترامپ مادامی که تهدید جدی برنامه هسته‌ای کره شمالی وجود دارد، مناقشات دریایی نیست. شورای روابط خارجی آمریکا در دهمین «مطالعه سالانه خود پیرامون اولویت‌های پیشگیرانه»، هشت اولویت نخست در حوزه پیشگیری از تعارض را به‌عنوان اولویت‌های پیشگیرانه برای آمریکا در سال 2018 تعیین کرد که در میان این اولویت‌ها، بر بروز تعارض و کشمکش نظامی میان آمریکا - کره شمالی و کشورهای هم‌جوار آن و یک رویارویی مسلحانه بر سر مناطق دریایی مورد مناقشه در دریای چین جنوبی میان چین و یک یا چند کشور آسیای جنوب شرقی که ادعاهای ارضی مشابهی [با پکن] دارند- ازجمله برونئی، مالزی، فیلیپین، تایوان یا ویتنام به‌عنوان نگرانی‌های جدی امنیتی تأکید شده است.در اقیانوس آرام، جنگی در حال رخ دادن است که می توان آن را «جنگ گرم»نامید، یک مسابقه بین ایالات‌متحده که پس از جنگ جهانی دوم، حاکم بی‌نظیر دریاها بوده و چین که در حال حاضر دارای بزرگ‌ترین نیروی دریایی در جهان است. چینی‌ها به اقیانوس آرام و به‌ویژه دریای جنوب چین به‌عنوان اقیانوس خود توجه دارند و آماده دفاع از آن هستند. هرروز گرمای بین دو کشور افزایش می‌یابد، چون چین دریای جنوبی چین را برای خود می‌داند و ایالات‌متحده اصرار دارد که آزادی ناوبری را بیان کند. خطر فوری این است که پنج تریلیون دلار در تجارت بین‌المللی که از طریق این منطقه صورت می‌گیرد، متوقف خواهد شد. خطر نهایی این است که ایالات‌متحده و چین وارد یک جنگ تمام‌عیار شوند. آمریکا با استفاده از اهرم تایوان سعی داشته یک‌جانبه‌گرایی ارتش آزادی‌بخش چین را مهار کد. هدف آمریکا از فروش تسلیحات به تایوان حفظ «حداقل مهار نظامی» میان دو سوی تنگه هست. بااین‌حال تا زمانی که آمریکا به فروش تسلیحات به تایوان در راستای تعهدات و منافع ملی خود  ادامه می‌دهد، همچنان رهبران چین را آزرده خاطر خواهند ساخت، زیرا چین تایوان را بخشی از سرزمین مادری و جزء لاینفک منافع خویش در نظر می‌گیرد. در این راستاست که این پرسش مطرح می‌گردد که آیا مسئله تایوان، ارزش ایجاد درگیری میان آمریکا چین را دارد. بااین‌حال چین می‌خواهد بداند که آیا برای ترامپ، تایوان آزاد، بخشی از پروژه بازسازی مجدد آمریکای بزرگ است . ازاین‌رو به‌زعم برخی از تحلیلگران جنگ گرمی در دریای جنوبی چین در حال شکل‌گیری است.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل