شما اینجا هستید: Homeیادداشتسفر ترامپ به خاورمیانه و اهداف آمریکا

سفر ترامپ به خاورمیانه و اهداف آمریکا

رامتین رضایی : عضو هیئت تحریریه

 سفر بسیار جنجالی رییس جمهور آمریکا به خاورمیانه و دیدار وی از عربستان سعودی که با بزرگترین قرارداد تسلیحاتی تاریخ مبادلات نظامی به ارزش سیصد میلیارد دلار انجامید حداقل از دو جنبه دارای اهمیت بود. از یک سو راهبرد جدید آمریکا که در دوران اوباما آغاز و در دوره پس از وی نیز با جدیت در حال پیشگیریست،خروج از خاورمیانه و تعریف آسیا-پاسیفیک به عنوان حوزه نفوذ راهبردی این کشور است.
از سوی دیگر ترامپ در دوران مناظرات انتخاباتی به شدت عربستان را مورد انتقاد قرار داده و وعده کاهش حمایت ها را از این کشور داده بود.
بنابراین این سفر و توافقات بسیار گسترده آن با سیاست های اعلامی و اعمالی آمریکا حداقل در شرایط فعلی ناسازگار به نظر می رسید.  برخی تحلیلگران توافقات نظامی این سفر را صرفا از بعد اقتصادی آن مورد توجه قرار داده و نیاز آمریکا به بازار فروش تسلیحات را انگیزه این سفر و تبادل معرفی نموده اند.
مساله مورد توجه اینست که عربستان سعودی سالیان درازی است که بزرگترین خریدار تسلیحات آمریکایی و نیز بزرگترین خریدار سلاح در جهان به شمار می رود.بنابراین قرارداد اخیر پدیده نوینی به شمار نمی رود. پس اهداف این سفر را باید از زوایای دیگری مورد تحلیل و بررسی قرار داد.
سفر ترامپ به عربستان و اسراییل یعنی دو کشوری که از مخالفین جدی توافق هسته ای با ایران و نیز حضور این کشور در سوریه و یمن و عراق هستند می تواند پیامی آشکار از سوی ترامپ به افکار عمومی آمریکا و جهان و خصوصا متحدین خود در خصوص وعده مقابله جدی با ایران در منطقه و تلاش جهت ضربه زدن به توافق هسته ای باشد. ترامپ همواره وعده برخورد جدی با ایران را داده و برجام را توافقی ننگین می داند. بخش عمده ای از سخنان ترامپ در ریاض و تل آویو معطوف به ایران و تمایل به چالش کشیدن این کشور بود. بنابراین اصلی ترین هدف این سفر و قرار داد سیصد میلیارد دلاری نه اقتصاد آمریکا بلکه به چالش کشیدن ایران از طریق افزایش هزینه های نظامی و وارد نمودن آن به یک رقابت تسلیحاتی در سطح منطقه است. ترامپ و متحدین منطقه ای وی حداقل از بعد حقوقی و بین المللی نخواهند توانست برجام و بهبود موقعیت ایران را به چالش کشند،اما ازطریق فشار آوردن بر برنامه های موشکی و نظامی متعارف ایران که از ابتدا در دستور کار قرار گرفته تلاش می کنند که هم توافق جامع هسته ای را تضعیف نمایند و هم ایران را از سیاست های منطقه ای خود رویگردان سازند. افزایش هزینه های نظامی چالش های کاهش بنیه اقتصادی ایران را به دنبال داشته و احتمالا بهانه های بیشتری جهت وضع تحریم های جدید به دست آمریکا و متحدین خواهد داد.
این سفر و توافقات آن را در سطحی دیگر نیز می توان تحلیل نمود و آن به چالش کشیدن چین و روسیه،تضعیف موقعیت نظامی آنها و حتی افزایش هزینه های این دو قدرت رقیب آمریکا از طریق ورودشان به یک رقابت تسلیحاتی جدید است که آغاز آن را در منطقه آسیا-پاسیفیک شاهد بودیم. هر چند که حضور نظامیان و سیستم های موشکی آمریکا در لهستان یعنی در مرزهای روسیه نیز گواه از یک راهبرد کلان در سیاست خارجی آمریکا دارد که متحدین خاورمیانه ای از جمله عربستان نیز باید نقش خود را در آن ایفا نمایند .
منطقه ای که در مجموع و باغماض هارتلند جهان نامیده می شود محل قدرت نمایی آمریکا در آینده خواهد بود هرچند که مرکز آن اکنون در آسیا -پاسیفیک تعریف شده اما نقاط پیرامونی آن نیز یعنی خاورمیانه و حتی بالکان هم به عنوان حلقه های اتصال به این منطقه مورد توجه خاص قرار دارند. بنابراین سفر ترامپ به عربستان و قرارداد بسیار هنگفت نظامی در ادامه یک راهبرد کلان سیاست خارجی آمریکا در پاسیفیک و بالکان قرار دارد.

 

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل