شما اینجا هستید: Homeیادداشتتاثیرات همه پرسی کردستان عراق بر ایران

تاثیرات همه پرسی کردستان عراق بر ایران

دکتر محمد منصور نژاد

روز 3 مهر ماه (حدود یک هفته بعد) در منطقه، در همسایگی ما و در کشور عراق وعده اتفاق بسیار بزرگی داده شده است. مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق و رهبر حزب دموکرات کردستان عراق اعلام نموده است که در تاریخ یاد شده استقلال عراق را به رای مردم منطقه تحت نفوذش می گذارد.
نگارنده پیش بینی می نماید که بارزانی، در مقابل قولِ گرفتن امتیازاتی از کشورعراق و دیگران، این اقدام را در مقطع یاد شده عملیاتی نمی نماید. زیرا برای برگزاری همه پرسی بستر منطقه ای و جهانی کاملا آماده نیست و جز اسراییل که به صراحت و عربستان که به کنایت از آن حمایت می نماید، فعلا حامی دیگری ندارد.
با این وصف با سه گزینه روبروییم:
الف) همه پرسی کردستان عراق در زمان مقرر برگزار می شود؛
ب)همه پرسی کردستان عراق لغو می گردد؛
ج) همه پرسی کردستان عراق به تاخیر می افتد.
حتی اگر قرار بر رخ دادن گزینه های دوم و سوم باشد (در 3 مهر همه پرسی برگزار نشود) نیز ایران و تصمیم سازان، تصمیم گیران و سیاستگذاران ایرانی نباید از کنار موضوع براحتی بگذرند و لازم است موضع صریح، جدی و بازدارنده بگیرند.
قرائنی حکایت از آن دارد که برخی کارشناسان ایران با تاسیس کردستان مستقل در عراق مشکلی ندارند و آن را خطر جدی برای منافع ملی ما نمی بیند. زیرا گرچه کردها اصالتا عرب نیستند، از این رو با کشورهای عربی ( سوریه و عراق ) و حتی ترک زبان (ترکیه) احساس بیگانگی می نمایند، ولی به ایران وفادارند و خطری برای آن ایجاد نمی نمایند. در راستای مدعای فوق بد نیست این نکته را نیز افزود که برخی ادبا و اهالی فرهنگ تا آن حد زبان کردی را به فارسی نزدیک و بلکه مادر آن می دانند که معتقدند حتی اگر زبان فارسی فعلی از بین برود، بر اساس واژه ای کردی می توان زبان فارسی را احیا نمود. به جهت قرابت زبانی و فرهنگی کردستان عراق خطری برای کشور ایران نیست. نیز هم پیش و هم پس از انقلاب اسلامی نیز کردها با ایران شاهنشاهی  و جمهوری اسلامی ایران همکاری های خوبی داشتند.
نگارنده منکر تقارب کردهای عراق با فرهگ ایرانی و ملت ایران نیست، اما ایده همه پرسی و استقلال خواهی در عراق را (چه عملیاتی شود و یا نشود) برای منافع ملی، تمامیت ارضی و انسجام ملی خودمان خطرساز می بیند و از این رو مواضع قطعی، جدی و شفاف در مخالفت با این گونه ایده ها را برای سیاست خارجی و منطقه ای کشور تجویز می نماید. دلایلم برای این احساس خطرم به صورت اجمالی عبارتند از:
1)ایران سالهاست که هزینه های مادی و معنوی سنگینی در منطقه می نماید با این توجیه که عمق استراتژیک ایران را توسعه داده و مثلا با اسراییل در مرز لبنان و سوریه مقابله نماید. ایده تاسیس کرستان عراق، یعنی پذیرش حضور اسراییل در کنار و در مرز ما و پذیرش تهدیدات صهیونیست ها در بیخ گوشمان، و محدود نمودن عمق استراتژیکمان؛
2)گرچه کردهای ما بسیار نجیب، اصیل، علاقه مند و وفادار به ایرانند، اما نمی توان از این واقعیت تلخ چشم پوشید که همواره در میان هر ملت و هر فرقه، کسانی که نقش ستون پنجم بیگانکان را ایفا نمایند، یافت می شوند. این گونه وطن ستیزان در کردستان ایران، با استقلال کردستان عراق، بیرق استقلال را برپا می نمایند و افکار مردم منطقه را نیز آلوده می سازند. فراموش نکنیم که متاسفانه در چهار و پنج قرن اخیر 2 تجربه تلخ در این منطقه جغرافیایی را در تاریخ این مرز و بوم داریم: اول: زمان صفویه که کردستان به نفع عثمانی و علیه ایران عمل نمود (البته به دلیل سیاست های مذهبی صددرصد غلط صفوی ها) و دوم پس از جنگ جهانی دوم و تاسیس جمهوری مهاباد به رهبری قاضی محمد. (به تعبیر رند شیراز، «العاقل اشاره»)
3)تصمیم سازان و سیساستگذارن ایران امروز (و برخی روشنفکران که موج سواران قهارند) یک بار برای همیشه تکلیف خود را در سیاست های قومی، مذهبی  و نژادی (اقلیت های کشور) روشن نمایند. برخی مواقع از اینکه مثلا زبان اقوام در کنار زبان فارسی در استان های مرتبط تدریس شود احساس خطر نموده و فریاد وا ایرانا سر می دهند و از اینکه نخبگان قومی، مذهبی و... در همین کشور مسئولیت بگیرند هراسانند، و.... از سوی دیگر از تاسیس کشوری جدید که هم زبان قومی در ایران دارد، احساس خطر نمی نمایند!!!!!!!!!!!!
4)ایران خوشبختانه دارای تنوع قومی و نژادی است که از جهاتی قوت و فرصت برای این کشور عزیز است. اما سوء تدبیر و رواج اندیشه تجزیه طلبی ممکن است از کردسان عراق ابتدا به اکراد و سپس به سایر اقوام کشور تسری نماید و....
دست کم به دلایل یاد شده نگارنده بر این باور است هر آنکه دل در گرو استقلال این مرز و بوم دارد، منافع ملی و استقلال ایران برایش اهمیت دارد و تمامیت ارضی ایران را با تمام وجود پاس می دارد، نباید در مقابل ایده همه پرسی استقلال کردستان عراق (چه عملیاتی شود و یا نشود) ساکت بماند، اگر صدایش شنیده می شود و اندیشه اش وزنی دارد، تا مسئولان سیاست خارجی را به خود آورد و نسبت به حراست از کیان ایران هشدار دهد.

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل