شما اینجا هستید: Homeیادداشتزورگویی به ایران نتیجه معکوس خواهد داشت

زورگویی به ایران نتیجه معکوس خواهد داشت

سید حسین موسویان

سرمقاله خبرگزاری رویترز

نتانیاهو دریک شو تبلیغاتی ایران را به دوروغگویی متهم و با ارائه تعدادی فایل و سی دی مدعی شد که بعد از برجام ، ایران برنامه هسته ای خود را مخفیانه توسعه داده است.

ظریف وزیر خارجه ایران درباره ادعاهای نتانیاهو در تویئتی نوشت: “پسربچه‌ای که نمی‌تواند از چوپان دروغ‌گو بودن دست بکشد، باز هم می‌خواهدطبق عادتش عمل کند”.

همانطور که من در کتاب هسته ای خود مستند کرده ام، مقامات اسراییل ازسال ۱۹۹۲ تا کنون سعی کرده اند جامعه جهانی را قانع کنند که ایران دنبال بمب هسته ای است تا بدینوسیله واقعیت وجود صدها بمب اتمی در اسرائیل را کتمان کنند.نمایش تبلیغاتی این مقام اسراییلی در مقطع بسیار حساب شده ای صورت گرفت زیرا چندروز دیگر ترامپ ریئس جمهور آمریکا  قرار است درمورد خروج از برجام تصمیم بگیرد. درهرصورت نتانیاهو در شو تبلیغاتی خود نتوانست هیچ مدرکی در مورد نقض برجام توسط ایران ارائه کند و ادعاهایش مربوط به گذشته فعالیتهای هسته ای ایران بود.

اجرای کامل تعهدات ایران در برجام بارها توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی وحتی مقامات امنیتی آمریکا تایید شده است. لذا تلاش نتانیاهو برای زمینه سازی خروج ترامپ از برجام بود.در طول پانزده ماه گذشته، ترامپ در اجرای تعهدات برجامی امریکا کوتاهی کرده ،مانع رفع تحریم‌های مربوطه شده و ازسایر کشورها خواسته با ایران همکاری اقتصادی نداشته باشند.

سیا ست های ترامپ برمینای این تصور است که ازطریق اعمال فشار، ایران راتسلیم خواسته های خود خواهد کرد.سابقه روابط ایران و امریکا نشان می‌دهد که ایران تسلیم فشارهای آمریکانمی‌شود. تجربیات دست اول من از سوابق کاری گذشته بعنوان مسئول کمیته سیاست خارجی دبیرخانه شورایعالی امنیت ملی و سخنگوی پرونده هسته ای ایران نشان می‌دهد که ایران درمقابل فشارهای امریکا دست بهر کاری میزند تادست برتر پیدا کند.

شیوه رهبران ایران این است که درمقابل فشار، باانعطاف ناپذیری و سرسختی واکنش نشان می‌دهند. تجربه گذشته مذاکرات هسته ای نشان داد در مقابل مخالفت امریکا با حق غنی سازی ، ایران برنامه و توان هسته ای خود را توسعه داد. لذا کلید حل بحران هسته ای ایران تحریم ها نبود بلکه پذیرش غنی سازی و چرخه سوخت ایران بود که در حقیقت آمریکاتسلیم خط قرمز ایران شد.تجربه جنگ هشت ساله علیه ایران هم همین واقعیت را نشان داد. باوجودیکه همه  قدرتهای جهانی و کشورهای عربی همسایه ایران با تمام قدرت حتی بااستفاده سلاحهای شیمیایی و بیولوژیک،از تجاوز صدام به خاک ایران حمایت کردند ، با این وجود ایران مقاومت کرد و تمامیت ارضی خود را حفظ کرد.

اگر ترامپ میخواهد ۲۲ اردیبهشت از برجام خارج شود، نباید با این گمان باشدکه ایران آسیب پذیر بوده و در تنگناست. علیرغم تصور برخی در واشینگتن،شاخصه های اقتصاد ایران قوی است. تولید سرانه ناخالص ملی ایران در سال گذشته ۱۱‎٪ بوده وقیمت فعلی نفت هم حدود ۷۰ دلار است. از نظر سیاسی هم مشارکت ۷۲‎٪ مردم ایران درانتخابات اخیر ریاست جمهوری نشانه مهمی است.

مهم‌تر اینکه تظاهرات مخالف در چند ماه قبل در ایران را  باید در چهارچوب رقابت‌های سیاسی داخلی نگریست. البته مشکلات اقتصادی مردم هم واقعی وهم جدی است که بخشی از آن بخاطر حذف برخی از سوبسید ها در رونداصلاحات ساختاری بودجه کشور و بخشی بخاطرعدم پایبندی امریکا در رفع تحریم‌های برجامی است. اما مهم درک این مطلب است که بروز برخی اعتراضات مردمی در ایران، به معنی بحران و اغتشاش عمومی در کشور نیست. من خود در ایران شاهد بودم که چند روز بعد از تظاهرات اعتراضی، تظاهرات حمایتی به مراتب بزرگ‌تر رخداد که رسانه های غرب آن را پوشش ندادند.

با توان‌منطقه ای، روابط با اروپا و گسترش روابط استراتژیک با قدرتهای بلوک شرق، منزوی کردن ایران دور از واقعیت است.سفر های اخیر رییس جمهور ایران به کشورهای هند و روسیه وترکیه وعقد قراردادهای متعدد اقتصادی نیز مبین این حقیقت است.

ترامپ دچار یک اشتباه محاسبه  استراتژیکی بزرگی خواهد شد اگر تصور کند که در مقابل خروج امریکا از برجام، ایران هیچ گزینه ای بجز متعهد ماندن به برجام نخواهد داشت. اجرای کامل برجام توسط ایران برای اعتماد سازی با جامعه جهانی را باید بحساب قدرت ایران گذاشت و نه ضعف. درصورت خروج‌امریکا، ایران می‌تواند موضوع را از طریق کمیسیون مشترک باگروه ۱+۵ به شورای امنیت سازمان ملل کشانده و با اثبات عدم پایبندی، امریکارا منزوی کند. ایران همچنین می‌تواند برنامه های هسته ای خود را توسعه دهدکه در اینصورت جامعه جهانی، امریکا را مقصر خواهد دانست. لازم به گفتن نیست که این سیاست ترامپ، مسیر تشدید خطرناک خصومت با ایران است.

نهایت ادامه سیاستگذاری فعلی ترامپ می‌تواند به جنگ ختم شود, وضعیتی که برای آمریکا، ایران و منطقه اسفناک خواهد بود ، منطقه را بی ثبات ترخواهد کرد بویژه درزمانی که داعش در این منطقه در آستانه نابودی است. اما ترامپ یک گزینه دیگر هم دارد که آن دیپلماسی است که درصورت کنارگذاشتن ، سیاست زور و فشار می‌تواند موفق باشد. اگر ترامپ خواهان یک معامله بزرگ‌تر با ایران است، شرط اول آن اجرای بی کم و کاست برجام و شرط دوم آن تعامل براساس احترام است ونه سیاست تحقیر .

تحریریه مجله ایرانی روابط بین الملل